جلسه ۳۹۸

در همین آیه نگاه کنید دربارۀ جهاد و عدم رفتن جهاد دارد: ﴿وَلَا عَلَى ٱلَّذِينَ إِذَا مَآ أَتَوۡكَ لِتَحۡمِلَهُمۡ قُلۡتَ لَآ أَجِدُ مَآ أَحۡمِلُكُمۡ عَلَيۡهِ تَوَلَّواْ وَّأَعۡيُنُهُمۡ تَفِيضُ مِنَ ٱلدَّمۡعِ حَزَنًا أَلَّا يَجِدُواْ مَا يُنفِقُون﴾¹ قشنگ آیه بیان می‌کند که ﴿إِنَّمَا ٱلسَّبِيلُ عَلَى ٱلَّذِينَ يَسۡتَ‍ٔۡذِنُونَكَ وَهُمۡ أَغۡنِيَآءُ رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ وَطَبَعَ ٱللَهُ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ﴾² وضعیت افراد و خصوصیات و حالاتشان را باید همه ملاحظه کرد! فقط شما یک حکم شرعی می‌گویید و تمام شد اما چه حکم شرعی؟! دُمِ شتر به زمین می‌رسد تا حکم شرعی روشن بشود و بیان بشود، همین‌طور که نمی‌شود!

خب از جلسۀ بعد سر وقت تذکر بدهید که ما بحث را [جمع کنیم] که آقایان مظلوم واقع نشوند!

تلمیذ: جمله‌ای نسبت به جهل فرمودید، جهل شخص نسبت به موضوع است یا نسبت به حرمت مؤبّد بودن؟ اگر نسبت به حرمت جاهل باشد مؤبّد نمی‌شود.

استاد: اگر نسبت به حرمت جاهل باشد و دخول هم نکرده باشد حرام نمی‌شود و اگر دخول بکند علیٰ‌کلّ‌حال حرام می‌شود و جهل تأثیر ندارد. اگر بداند که این در عدّه است و حرام است ـ با این دو شرط ـ [موجب حرمت است] اگر نداند در عدّه است موجب حرمت نیست، اگر بداند در عدّه است ولی جاهل به حکم باشد باز موجب حرمت نیست، اگر هیچ‌کدام را نداند ولی درعین‌حال دخول کند این موجب حرمت مؤبّد است. اگر حکم را بداند و بداند که در عدّه هست ولو دخول نکرده باشد باز حرمت مؤبّد است، پس در دو صورت حرمت مؤبّد است؛ یکی علم به موضوع و حرمت، و یکی هم دخول علیٰ‌‌کلّ‌حال.

اللهم صل علی محمد و آل محمد