جلسه ۴۰۲

پس به‌مجرد اضطرار نسبت به‌ طرف دیگر شبهۀ بدوی می‌شود حالا در مورد إنائین هردوی اینها حضور فعلی دارند ولی در مورد صوم نه، تدریجی الحصول هستند؛ تا یوم الخمیس نباشد یوم الجمعه نیست یوم الخمیس هم که مریض بودی پس شک در یوم الجمعه شبهۀ بدوی می‌شود پس مثل إنائین اجتماع ندارند، أحد یومین مقدّمٌ علی یوم الآخر و در یوم الخمیس که در اختیار ما نبوده است و یوم الخمیس روزه حرام بود نه‌اینکه واجب بود. بنابراین مسئلۀ شرط متأخّر در اینجا مطرح نیست.

بلاوجه بودن فرق گذاشتن بین اضطرار استمراری و استمرار منقطع

فقط یک مسئله در اینجا می‌ماند که بنا بر نظر آقایان خود نفس علم اجمالی فی‌حدّنفسه در اینجا موجب تنجّز طرفین است لولا المانع! وقتی موجب تنجّز شد بنابراین نسبت به طرف دیگر مکلف باید اجتناب کند. خب ما همین حرف را در قسم اول هم می‌زنیم؛ علم اجمالی درصورت اضطرار موجب تنجّز طرفین است لولا المانع، نسبت به یکی مانع هست آنجا اشکال ندارد و نسبت به طرف دیگر که مانع نیست در آنجا باید اجتناب کرد.

اینها در مورد انتفاء یکی از اطراف قائل به این نیستند فقط در مورد اضطرار قائل‌اند لذا اگر یکی از این طرفین استهلاک پیدا بکند اینها قائل به بقاء علم اجمالی در طرف دیگر هستند فقط در اضطرار است که ...

صحبت ما بر مبنای آنها این است که چه فرقی بین اضطرار استمراری و اضطرار دفعی است؟! ما بر این مبنا ایراد وارد می‌کنیم، اگر اضطرار است چه استمراری باشد تا مادامی که اضطرار مستمر است شبهه در طرف دیگر شبهۀ بدوی است و چه زمانی که اضطرار منقطع است تا مادامی که اضطرار موجود است شبهۀ بدوی است. این فرق گذاشتن بین اضطرار استمراری و استمرار منقطع بلاوجه است.

اللهم صل علی محمد و آل محمد