جلسه ۴۱۲

اشکال بر مطلب مرحوم کمپانی

حالا قبل از اینکه به آنجا برسیم آن اشکال را می‌گوییم و بحث را تمام می‌کنیم. اشکالی که بر این مطلب مرحوم کمپانی وارد می‌شود را خیلی مجمل می‌گویم، اشکالی که بر مرحوم کمپانی در اینجا وارد می‌شود این است که همان‌طوری‌که اگر یاد رفقا باشد عرض کردم که هیچ فرقی بین مسئلۀ تعیین و تخییر نیست الاّ اینکه در تعیین شارع أحدهما تکویناً از تحت اطراف علم اجمالی خارج می‌شود و در مورد تخییر اعطای شارع است. اگر مکلف مخیر به این أحدهما باشد و شارع بگوید که من برای شما این را لازم کردم، این معیّن نمی‌شود؟! معیّن می‌شود. حالا شارع می‌گوید که تعیین این را به عهدۀ شما گذاشتم، با صورت تعیین چه فرقی کرد؟

اگر منظور خروج نفس اضطرار است که موجب انحلال علم اجمالی است، اضطرار در تعیین و غیر تعیین هست، در هردو هست. اگر خود عنوان اضطرار نه خود انائین موجب انحلال علم اجمالی است، اضطرار به تعیین و تخییر چه فرقی می‌کند؟ تفاوتی باهم ندارند. اگر خروج اناء در اینجا موجب انحلال است، پس بین تعیینی تکوینی و تخییری چه فرق می‌کند؟! مثل اینکه شخص مریض است و آن مرض شرب یک اناء به خصوص را اقتضا می‌کند که آن را بخورد یااینکه نیاز دارد مثلاً یکی دل‌درد دارد و دارد می‌میرد و داخل این مایع زنجبیل هم هست یعنی علاوه بر آن خمریت حالا زنجبیل هم در آن باشد، احتمال دارو بودن ملاک است اما احتمال خمریت هم دارد ولی مقصود دارو بودن است، این الآن تعیین تکوینی است. حالا یا تعییناً از تحت خارج بشود یا شارع بگوید که این زنجبیل را تعییناً [تناول] کنید و تعیین اعتباری و تنزیلی شود چه تفاوتی می‌کند؟! چه تکویناً تعیین بأحدهما تعلق بگیرد یا این تعیین را شارع در اختیار ما قرار بدهد و بگوید که یا این را بخور یا آن را بخور.