جلسه ۴۱۵

تلمیذ: مخالفت قطعیه اصلاً دیگر پیش نمی‌آید.

استاد: نه دیگر. البته ما به این ایراد داریم و این مطلب را که عرض کردیم جواب از مرحوم کمپانی داریم می‌گوییم، می‌گوییم: شما که بحث اضطرار را به طرفین خارجی حمل کردید آن کسانی که قائل به ترخیص شرعی هستند استدلال آنها بر استدلال شما محکّم است چون آنها می‌گویند: شارع اصلاً حرمت را از این بین برداشته است. شما چه می‌گویید؟! وقتی که این دارد این را می‌خورد با توجه به اینکه لو صادف الواقع شارع بر من حلال کرده خب علم اجمالی منحل می‌شود و دیگر شما در اینجا نمی‌توانید بگویید که بله، اضطرار به إناء نجس مِن حیث هو هو تعلق نگرفته است، بالأخره احتمال حرمت که در آن هست. شارع گفته که اگر این مصادف با واقع بشود حلال است مثل اینکه بگوید که اگر این خمر باشد حلال است. خب اگر این مصادف با واقع بشود حلال است معنایش این است که طرف مقابل آب و شربت است. این در ترخیص شرعی است. مرحوم کمپانی نسبت به این مسئله نمی‌تواند جوابی بدهد. بله، بنا بر آن مبنای ما هردوی اینها می‌رود. حالا وقتی که استدلال مرحوم کمپانی را نقض می‌کنیم به نقطه‌ضعف ایشان در آن نقطه می‌رسید که خود مرحوم کمپانی هم دچار همان اشتباهی شده که مرحوم آخوند شده منتها طریقۀ استدلالشان فرق کرده والاّ خود ایشان هم قائل به انحلال علم اجمالی است.

اللهم صل علی محمد و آل محمد