جلسه ۴۱۶

یک مطلبی در اینجا می‌ماند که این را هم بگوییم و تمامش کنیم. مرحوم کمپانی می‌گویند که اگر ایراد بشود که این اضطرار مِن أول الأمر یعنی قبل از تعلق علم اجمالی به اطراف بیاید، در عالم ملاکات منافات با تنجّز علم اجمالی دارد اما اگر اضطرار بعد از عروض علم اجمالی بیاید یعنی اول علم اجمالی آمده بعد از ثبوت علم اجمالی اضطرار بیاید خب این دیگر دراین‌صورت استصحاب تنجّز علم اجمالی موجب احتیاط نسبت به طرف دیگر خواهد شد درصورت شبهه. مرحوم کمپانی می‌گویند که فرق نمی‌کند. این‌هم قبلاً عرض شد چه اضطرار مقارن با علم اجمالی باشد یا قبل از علم اجمالی باشد مثلاً قبل از علم اجمالی بنده می‌دانم یا این إناء یا این إناء را باید شرب کنم. بعد یک‌مرتبه این إناء یا دیگری مشتبه به خمریت می‌شود. یا مقارن آمده در وقتی که علم اجمالی پیدا می‌کند فی نفس الوقت اضطرار هم در همان موقع حکمش محقق می‌‌شود یااینکه اضطرار اصلاً بعد می‌آید؛ الآن علم دارم أحدهما خمرٌ یک ساعت بعد اضطرار به أحدهما پیدا می‌کنم، در تمام این موارد فرقی نمی‌کند چون نفس اضطرار کشف می‌کند از اینکه مولا از اول الأمر حکم به اجتناب را در اینجا قرار نداده است و از این نقطه‌نظر کلام مرحوم کمپانی صحیح است.

اللهم صل علی محمد و آل محمد