جلسه ۴۱۷

تلمیذ: خوابیدن شخص پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم خصوصیتی داشته یااینکه نه، اگر شخص دیگری غیر از پیغمبر هم این حالت برای امیرالمؤمنین بود باز ایشان او را بیدار نمی‌کردند؟

استاد: نه، امیرالمؤمنین بیدار نمی‌کرد ولی حال ایشان در آن موقع فرق می‌کرد. دو مسئله است؛ یک مسئله این است که فرض کنید می‌گوید که یک بنده خدایی است مثل آن مسئله‌ای که برای حاج سعید حَبّوبی در آن سفری که با این بلم‌ها می‌رفتند ـ عراقی‌ها به این بلم چه می‌گویند؟!

تلمیذ: کَرج (کلْک).

استاد: حاج سعید حَبّوبی از نجف برای زیارت به کربلا می‌آمدند و مرحوم آخوند ملاحسین قلی همدانی رضوان الله تعالی علیه هم میان اصحابش بود و همین‌طور با خودش حرف می‌زد یک‌دفعه گفت: بارک الله بارک الله میرزا سعید خوب کاری کردی! احسنت! دو سه نفر فهمیدند و هیچ نگفتند، در وقت برگشت گفتند که فلانی چه شد؟! حاج سعید حَبّوبی موقع نماز شب بود می‌خواستم نماز بخوانم شخص عربی همین‌طور خوابیده بود یک‌دفعه روی ما افتاد! این بیچاره کمرش خرد شد و همین‌طور باقی بود و این عرب هم اصلاً تا نزدیک صبح بیدار نشد و این نماز شبش را نخواند، همان‌طور نشسته نمازش را خواند و موقع نماز صبح نزدیک طلوع آفتاب که شد برای نماز بیدارش کرد. او هم چنان خوابش برده بود که اگر توپ هم می‌ترکید بیدار نمی‌شد!¹ خب این به‌حسب اینکه بندۀ خدایی است و دارد زیارت می‌رود و ...، بالأخره یک بنده خدایی است، از این نقطه‌نظر این حساب را دارد. خب شاید امیرالمؤمنین علیه‌السّلام در آن موقع فرض کنید حالا تیمم هم انجام دهد و همین‌طور نماز را در این وضع بخواند ولی بیدار کردن پیغمبر صلّی الله علیه و آله و سلّم یک مسئلۀ دیگر دارد، می‌گوید که اگر نماز هم رفت، رفت آن حال‌وهوا اصلاً یک طور دیگر است!

بله، اگر یک شخص دیگر بود امیرالمؤمنین این کار را نمی‌کرد. بله، درست است. این به‌خاطر این است که حضرت به ملاک رسیده و چون به ملاک رسیده این کار را انجام نمی‌دهد ولو نسبت به فرد دیگر ولی خب حالش در آن موقع نسبت به پیغمبر یک حال‌وهوای دیگری بود و یک حساب دیگری می‌کرد و اصلاً با یک هم‌چنین وضعیتی نماز را دیگر در آنجا نمی‌دید، مطلب این است و این خیلی مسئلۀ مهمی است. یک‌وقت پیغمبر در یک وضعیتی است که اصلاً مقام، مقام تکلیف نیست و آن اصلاً یک چیز دیگر است حالا اگر سر شخص دیگر باشد نه، تکلیف هست ولی حالا به‌خاطر رعایت آنها مثلاً نماز را نشسته می‌خواند یا مثلاً بیدارش نمی‌کند. حالا فهمیدید بین کسی که عرفان دارد تا کسی که ندارد چقدر در فتوا دادن فرق است؟! کسی که بوی معرفت به گوش و فهم و دلش خورده تا آن کسی که مسائل را از داخل کتاب‌ها درمی‌آورد چقدر فرق است!