جلسه ۴۲۰

برداشته شدن آثار و احکام مترتب بر یک عنوان به‌واسطۀ اضطرار

أحد الأطراف را از تحت آن عنوان شامل برای علم اجمالی خارج کند بلکه اضطرار می‌آید آثار آن عنوان را و احکام مترتب بر آن عنوان را از مورد برمی‌دارد و بینهما فرقٌ بعید. فرض کنید در باب علم تنزیلی یا در باب علم واقعی خب وجداناً أحد الطرفین از تحت او خارج می‌شود؛ وقتی که بیّنه شهادت بدهد بر اینکه این نجس است، تنزیلاً و حکومتاً این فرد دیگر از تحت اطراف علم اجمالی خارج می‌شود. شهادت بیّنه بر اینکه متنجس این است، شهادت بیّنه است بر اینکه ماء این است. پس در اینجا اینکه تکویناً خارج نمی‌کند بلکه تنزیلاً می‌آید یک فرد را از تحت آن خارج می‌کند وقتی خارج کرد دیگر موضوعی برای علم اجمالی باقی نمی‌ماند تنزیلاً خارج می‌شود یااینکه وقتی شما رفتید این مایع را در مختبر قرار دادید این مختبر به علم واقعی أحد الطرفین را از تحت آن عنوان خارج می‌کند و وقتی خارج شد دیگر موضوعی برای علم اجمالی باقی نمی‌ماند.

جناب آقای حاج شیخ محمدحسین شما که می‌فرماید: وقتی اضطرار تعلق به امر معیّن بگیرد یُصَیِّرُه حلالاً و بعد صیرورتِهِ حلالاً یَخرج عن موضوع العلم الإجمالی و یَبقَی الطرف الآخر فی الشبهة البدویة این درصورتی است که آن عنوانی که قبلاً بر این أحد الطرفین تعلق گرفته بود آن عنوان یا تکویناً منتفی بشود یا تنزیلاً منتفی بشود اما درصورت تعلق اضطرار به أحد معیّن آیا آن عنوان به حال خودش هست یا نیست؟! اگر عنوان به حال خودش باشد بنابراین استصحاب علم اجمالی در اینجا شامل طرف دیگر می‌شود ولو اینکه طرف دیگر واقعاً حلال باشد، حلال باشد که حلال باشد. عنوان علم اجمالی ازبین رفت یا نه؟! آن را ما کار داریم. نرفت و به حال خودش باقی است. اضطرار که عنوان علم اجمالی را ازبین نمی‌برد فقط یُصَیِّرُه حلالاً. البته ما که در اینجا نمی‌گوییم که این حلال است بلکه فقط قائل به مؤمّن از عقاب در اینجا هستیم.