جلسه ۴۲۷

تلمیذ: اصل جعل حکم اوّلیه برای شرب خمر اعتباری است چطور شما حکم اعتباری را حکم واقعی درنظر می‌گیرید؟!

استاد: باشد، خمر که اعتباری نیست این حرمت آمده بر خمر به‌عنوان أنّه خمرٌ [تعلق گرفته است]؛ یعنی الخمرُ مِن حیث إنَّه خمرٌ حرامٌ و هذا الخمرُ إذا استحال إلی الخلّ یَصبح حَلالاً یعنی صیرورت خمر به خلّ موجب حلیت اوست ولی تا وقتی که خمر، خمر است موجب حرمت اوست. حرمت امر اعتباری است و رفع و وضعش به ید شارع است ولی خمر که دیگر اعتباری نیست، خلّ که اعتباری نیست، همۀ اینها موضوعات واقعی است و شارع می‌تواند بگوید که در عین اینکه این خمر است من حرمت را از آن برداشتم و حالا کاری به اضطرار هم نداریم.

مگر مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالی علیه ـ نفرمودند؟! جلوی خود ما فرمودند و من با همین دو گوش خودم شنیدم و با همین دو چشم خودم دیدم که به آقای حداد ـ رضوان الله تعالی علیه ـ رو کردند و فرمودند که اگر این لیوان خون باشد و شما بگویید که این را بخور من می‌خورم! ایشان دروغ گفتند یا راست گفتند؟! کدام بود؟! وقتی که ایشان رفتند آقای حداد به ما رو کردند و گفتند که ببینید شما چه پدری دارید! ایشان به من می‌گوید که اگر این خون است شما بگویید: بخور، من می‌خورم! این اضطرار نیست! این استاد است که یک وقت حالا ...

تلمیذ: ...

استاد: چطور ممکن است حکم شارع به حرمت را ما در اینجا درنظر بگیریم ولی آن عنوانی که حرمت منبعث از آن عنوان است را درنظر نگیریم؟! امکان ندارد!

تلمیذ: ...

استاد: اولاً اینجا فقط این یک فرض در عالم اعتبار است و اصلاً وجود خارجی ندارد که شارع در اینجا بیاید بگوید که أحدهما حرام است بدون اینکه عنوانی بر آن بار بشود! فرض کنید که هردو ماء است ولی شارع بگوید که این حرام است! این اصلاً یک فرضی است که وجود خارجی ندارد و مرحوم کمپانی هم در این مقام نیست.