جلسه ۴۲۷

تلمیذ: ... اضطرار ازبین رفت.

استاد: مرتبه را که ازدست نداد جان من! الآن در این موقع در ساعت یازده روز چهارشنبه در بیابان چون مشرف بر هلاکت شدید این حلال شد و اینکه الآن در ساعت یازده حلال است آیا آن حرمت واقعی را ازدست داده است یا نه؟! نه، یعنی این در عین اینکه واقعاً به‌عنوان أنّه خمرٌ حرام است هذا حلالٌ بِعُنوان مضطرٌ إلیه و این طرف دیگر آیا با اضطرار الآن در اینجا جمع شده یا با آن ماءِ در مرتبه، جمع شده است؟! علم اجمالی به کدام تعلق گرفته است؟! به این که تعلق نگرفته است، به این آب یا خمر تعلق گرفته است نه به این یا مضطرٌ الیه، اینجا خلط کرده‌اند. یعنی این علم اجمالی ما بین دو عینی است در مرتبه مثلاً در مرتبۀ ماهیت نه در مرتبۀ عین خارجی، آن حرمت تعلق به خمر گرفته است؛ خمر مردد بین بینهما نه خمر مردد بین مضطرٌ إلیه و بین این ماء! حالا ما به آن ملاک خودمان کاری نداریم به همین مبانی افراد کار داریم که اصلاً آن اضطرار تعلق به عین خارجی نمی‌گیرد و آن یک مطلب دیگری است و مطلبش را هم گفتیم حالا تا کی دوباره باز کنیم. اینکه من دارم تأکید می‌کنم برای این است که این عنوان اضطرار فقط می‌آید مصحّح این فعل خارجی در این مقطع می‌شود والسّلام! وقتی این اضطرار انجام شد پرونده‌اش بسته می‌شود.

لهذا اگر شما آمدید این را شرب کردید و هیچ چیزی باقی نماند آیا آن خمریت در من ازبین رفته یا نرفته؟! هنوز باقی است. اضطرار ازبین رفت، می‌ماند علم اجمالی شما بین این که هست و بین این خمری که الآن در شکم سرکار موجود است! برفرض که خمر باشد! خمری که الآن یک طرفش در خارج هست و یک طرفش هم الآن در شکم آن کسی هست که مضطر است آن مشمول علم اجمالی نیست؟! من‌باب‌مثال اگر شما آمدید یکی از دو طرف علم اجمالی را وارد شکم مبارک کردید آیا می‌توانید به طرف دیگر بگویید که من یک طرفش را که ازبین بردم دیگر طرف دیگرش را بخورم؟! می‌توانید بگویید؟! نه، چرا؟! چون الآن که شما این را خوردید دیگر رفع اضطرار شده وقتی رفع اضطرار شده این علم اجمالی شما دوباره سر جایش سبز می‌شود.