جلسه ۴۲۹

جوابی كه به این اشكال می‌شود داد این است كه بله! معلوم بالعرض احتیاج به علت محدثه و موجبه دارد و در این حرفی نیست، باید إنائین مشتبهین در مقابل وجود داشته باشند ولی صحبت در این است كه آنچه كه موجب برای حكم است آیا صرف الحدوث و صرف الوجود إنائین مشتبه است یا استمرار و بقاء آنها؟ چه كسی گفته است كه بقاء نهی متوقف بر استمرار معلومین بالعرض است؟! یعنی یك هم‌چنین دلیلی نداریم.

وقتی كه وجود إنائین در خارج محقق شد حكم به اجتناب بر طرفین تعلق گرفت یعنی همان‌طوری‌که اگر این اناء خمر بود حكم به اجتناب بر این تعلق می‌گرفت حالا حكم به اجتناب بر خمر تنزیلی تعلق گرفته است نه بر خمر تحقیقی یعنی معلوم بالعرض ما در خارج موجب تعلق حرمت برای خمر تنزیلی شده است چون خمر تحقیقی معلوم نیست. آیا تحقیقاً این خمر است؟ ما نمی‌دانیم. آیا تحقیقاً آن خمر است؟ نمی‌دانیم.

پس چرا باید از طرفین اجتناب كرد؟! به‌واسطۀ احتمال الخمریه، احتمال الخمریه موجب اجتناب از طرفین است نه معلوم الخمریه، ما که معلوم الخمریه نداریم. بله! الخمرُ فی أحدهما و در این شكی نیست ولی روی هركدام از انائین به چه ملاكی حكم برای اجتناب رفته است؛ روی معلوم الخمریه یا محتمل الخمریه؟ این محتمل الخمریه با محتمل الخمریه به شبهۀ بدویه از زمین تا آسمان فرق می‌كند، در محتمل الخمریه در شبهۀ بدویه آنجا هم محتمل الخمریه بود چرا در آنجا حكم برائت می‌كنید؟! چون محتمل الخمریه در آنجا معلول برای خمر واقعی نبوده و معلول برای خمر مشكوك بوده است لذا در آنجا جای برائت است. وقتی كه شما شك در خمریت می‌كنید، حكم به اباحه و حلّ می‌كنید. چرا؟ چون محتمل الخمریه است و این محتمل الخمریه معلول برای محتمل الخمریه واقعی است یعنی محتمل الخمریه نفسی موجب محتمل الخمریه عینی شده است و آن محتمل ‌الخمریه نفسی این را محتمل ‌الخمریه عینی می‌كند ولی در مانحن‌فیه این محتمل ‌الخمریه مولَّد از معلوم الخمریه است كه قائم به طرفین است؛ إمّا هذا و إمّا هذا.