جلسه ۴۳۰

فرض كنید یك إناء در اینجا در این غرفه هست و ‌یك إناء هم در آن غرفه هست حالا یا این إناء خمر است یا آن إناء خمر است و اشتباهی در اینجا وجود ندارد، تردد وجود ندارد. تردد در وقتی است كه مكلف با این إنائین بخواهد مقابله كند یك‌دفعه آنجا برخورد می‌كند ولی در خمریت اشتباه معنا ندارد! در مائیت اشتباه معنا ندارد! پس اگر به خود اعیان خارجی بخواهد نظر بشود در ‌آنجا تردد معنا ندارد، تردد و تشكیك در وقتی به‌وجود می‌آید كه پای مكلف در كار می‌آید، وقتی كه من به دو إناء نظر می‌اندازم تازه در اینجا موضوع برای احتیاط در خارج محقق می‌شود.

پس مسئله به نفس مكلف برمی‌گردد. حالا این كه الآن به نفس مكلف برمی‌گردد به همین حالت یك حكم اجتناب و تنجّز در عالم احكام و در عالم جعل تعلق می‌گیرد. در عالم جعل به خود خمر در خارج اجتنب تعلق می‌گیرد و به إناء در غرفه اباحه تعلق می‌گیرد، این احكام احكام واقعی است یعنی فرض می‌كنیم که در عالم واقع خمر در غرفۀ روبه‌رو هست و إناء در این غرفه هست. بسیار خب ما دو حكم جدا داریم دو حكم اوّلی داریم و نسبت به او اجتنب تعلق می‌گیرد و نسبت به این لا تَجتنب و اباحه تعلق می‌گیرد. این دو جدا هستند ولی ارتباطی با ما ندارند. الآن ما در عالم جعل دو حكم منجّز و دو حكم غیر فعلی داریم. حكم اول وجوب اجتناب از خمری است كه در آن غرفه است و حكم دوم عدم وجود اجتناب از مائی است كه در این غرفه است. آیا نسبت به ما فعلیت پیدا می‌كند؟ نه هنوز فعلیت پیدا نمی‌كند. چه وقتی فعلیت پیدا می‌كند؟ وقتی من عالم بشوم بر اینكه آن مائی كه در آنجاست خمر است. آن موقع نسبت به من فعلیت پیدا می‌كند. این حكم كی نسبت به من فعلیت پیدا می‌كند؟ وقتی كه من وارد غرفه بشوم و یك مقدار بنشینم و یك مقدار از آن بچشم و ببینم که آب است. البته درصورتی‌كه اهل فن باشد والا ممكن است كسی كه وارد نباشد نفهمد!