جلسه ۱۷

...دادید یا سایر موارد ماضی و مضارع و اینها جزء موارد اشتقاق هستند؟ فرض کنید اگر بگویند فلان تاجراِتَّجرَ، آیا این معنای إتَجَّرَ، به معنای استمرار است یا اینکه رفت یک معامله کرد؟ یا اینکه می‌گویند فلانٌ یَتَّجر، تجارت می‌کند آیا حدث فعلی در آنجا هست؟ یعنی محنه و حرفۀ تجارتش بعداً متحقق می‌شود یا اینکه اصل البیعَش بعداً متحقق می‌شود؟ کدام است؟ حرفه را که الآن هم دارد، این اتَجَّرَ و یَتَّجرُ که مضارع و ماضی هست، یعنی حرفه‌اش در سابق بود و الآن نیست؟ اتجَّرَ معنای این است که حرفه را به کار انداخت یا نه رفت معامله کرد؟ و مضارعی که می‌گوییم فلانٌ یَتَجِّر یعنی بیع می‌کند یا اینکه حرفه را انجام می‌دهد؟ بیع می‌کند، معنی ندارد بگوئیم حرفه را در آینده انجام می‌دهد، حرفه را که الآن هم دارد، انجام دادن آینده معنی ندارد و همینطور در مورد مفتاح.

وقتی که می‌گوییم مفتاح نمی‌شود به معنای حدث فعلی باشد به خاطر این که مفتاح، الآن فتحی را نمی‌کند، بلکه به معنای قابلیت و استعداد فتح است. دریفتح چه می گویید؟ مگر در یفتح الآن از فتح فعلی، در اینجا وجود دارد؟ پس باید در یفتح هم بگویید قابلیت فتح، یفتح یعنی قابلیت فتح است! کسی یک همچنین حرفی نمی‌زند. حدث فعلی نیست. یا اینکه شما باید ماضی و مضارع و امر و جهد و نهی و اینها را از تحت اشتقاق بیرون ببرید و بگوئید اینها مشتق نیستند، فقط مشتق اختصاص به اسم فاعل و اسم زمان و مکان دارد، این است؟ و الا در آنجا هم حدث فعلی نیست. در یفتح هم حدث فعلی نیست، آیا یفتح یعنی الآن باز می‌کند؟ نه. سال دیگر در را باز می‌کند اینکه الآن حدث فعلیه نیست، پس باید بگوئید یفتحُ جزء مشتقات به حساب نمی‌آید، فقط ماضی جزو مشتقات هست، چون در ماضی فعلیت دارد، پس بنابراین در ماضی فقط این حدث، حدث فعلیه است، یا اینکه باید بگوئید هم در فَتَحَ، به معنای قابلیت فتح است، فَتَحَ یعنی قابلیت فتح را انجام داد، یفتح یعنی قابیلت فتح را دارد، این مزخرفات چیه؟ این حرفها چیه؟