قاعده لاضرار؛ نهی تحریمی یا نفی حکم ضرری؟
بررسی دلالت کلام شیخ الشریعه
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی و تحلیل دلالت قاعده لاضرر و لاضرار پرداخته و دیدگاه مرحوم شیخ الشریعه را پیرامون استفاده نهی تحریمی از این جملات مورد نقد و واکاوی قرار می‌دهند. بحث با طرح اشکالات مبنایی مستشکلان درباره اسم مصدر بودن ضرر و عدم امکان انتساب آن به فاعل آغاز می‌شود و تفاوت میان معنای اخباری و انشایی بررسی می‌گردد. در ادامه، چگونگی نفی جعل تسبیب به ضرر در احکام شریعت و مقایسه آن با روایات متعدد نفی احکام به ملاک ضرریت تبیین می‌شود. همچنین ساختار سیاقی لاضرار، مقایسه آن با لاضرر و دلالت این قواعد بر احکام تکلیفی و وضعی به تفصیل تشریح می‌گردد تا در نهایت روشن شود که آیا این الفاظ بر معنای حقیقی نفی جنس استوارند یا دلالت بر نهی تحریمی دارند
قاعده لاضرار؛ نهی تحریمی یا نفی حکم ضرری؟
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی و تحلیل دلالت قاعده لاضرر و لاضرار پرداخته و دیدگاه مرحوم شیخ الشریعه را پیرامون استفاده نهی تحریمی از این جملات مورد نقد و واکاوی قرار می‌دهند. بحث با طرح اشکالات مبنایی مستشکلان درباره اسم مصدر بودن ضرر و عدم امکان انتساب آن به فاعل آغاز می‌شود و تفاوت میان معنای اخباری و انشایی بررسی می‌گردد. در ادامه، چگونگی نفی جعل تسبیب به ضرر در احکام شریعت و مقایسه آن با روایات متعدد نفی احکام به ملاک ضرریت تبیین می‌شود. همچنین ساختار سیاقی لاضرار، مقایسه آن با لاضرر و دلالت این قواعد بر احکام تکلیفی و وضعی به تفصیل تشریح می‌گردد تا در نهایت روشن شود که آیا این الفاظ بر معنای حقیقی نفی جنس استوارند یا دلالت بر نهی تحریمی دارند
جلسه ۲۴
8بنابراین در اینجا هیچ قرینۀ صارفه ای به معنای نهی در لاضرار نداریم، بنابراین لاضرر و لاضرار هر دو در این صورت به یك معنی هستند و حمل لفظ بر معنای مجازی بدون دلیل خواهد بود وقتی كه ما می توانیم به معنای خودش استفاده بكنیم، این یك مطلب.
بعد بر این قضیه اعتراض شده و من خیال می كنم كه اعتراضش حالا بماند برای بعد، چیزی دیگر نیست، دیگر پنج دقیقه بیشتر كار ندارد.
اللَهم صل علی محمد و آل محمد