
جلسه 64
تعارض دو حکم ضرری
جلسه 64
3من باب مثال اگر مکلف این چیز شده باشد فرض کنید که برای...، چطوری که در لاحرج و امثال ذلک و اینها می آید که اگر محذور در اینجا موجب عنوان ثانوی شده باشد بنا بر مسلکی که عرض شد و بنا بر آن مسلکی که بیان شد همان عنوان، عنوان اولی هست منتهی ظرف تکلیف در اینجا تفاوت پیدا می کند، منتهی فرض کنید که در مورد ابتلا به ضرورتی، هم انسان می تواند اکل میته بکند، فرض کنید که یک گوسفندی هست و این گوسفند ذبح شرعی نشده و این میته هست، هم می تواند این کار را بکند و هم می تواند شرب خمر بکند. خب در این صورت بگوییم که قاعده و عنوان ضرورت آمده نفی حرج را و نفی عقاب را در اینجا بطور کلی برداشته پس بنابراین هر دوی اینها مساوی است، خب حالا ما یک دمی هم به خمره بزنیم! حالا که در اینجا حلال شده ببینیم این چه مزه ای می دهد! نه، در اینجا باید لحاظ کرد، میزان حرمت را بین خمر و بین میته در اینجا باید سنجید. ما باید ببینیم آیا شارع بین اینها قائل به تفاوت شده یا در اینجا قائل به عدم تفاوت شده؟ قطعاً در اینجا وقتی که لسان شرع را در نظر بگیریم، در اینجا می بینیم که مسئله به این کیفیت نیست. شرع بین خمر و بین میته خیلی در اینجا فرق گذاشته، همان طوری که واجبات مراتب دارند، همان طوری که مستحبات دارای مراتب هستند، همین طور مکروهات هم دارای مراتب هستند و محرمات هم داری مراتب هستند. قتل نفس مؤمنه از نظر تحریم کجا و حرمت فرض کنید که من باب مثال ترک صلاة صبح کجا؟ آیا این دو تا با هم یکسان هستند؟ برابرهستند؟ اگر کسی نماز صبحش را عمداً ترک بکند یا این که یک نفس محترمی را بخواهد بکُشد، خب بگوییم که هر دو حرام هستند پس در دوران امر بین محذورین فرقی نمی کند! در اینجا ما باید دیگر به شرع مراجعه کنیم و از لسان ادله میزان مبغوضیت را در لسان دلیل در اینجا استنتاج کنیم. نمی توانیم در اینجا قائل به تساوی و اینها باشیم.
