انواع ارتداد و ذکر بعضی از روایات

کم بودن روحیۀ طلب در افراد اهل پول و ثروت

لذا کسانی که دوروبر پیغمبر و ائمه علیهم‌السّلام بودند، همه افراد بی‌بضاعت و مستضعف بودند. خیلی کم افرادی پیدا می‌شدند که غنی باشند و به‌دنبال پیغمبر باشند. به‌دنبال بزرگان هم همین‌طور است؛ آنهایی که می‌آیند و اهل پول و ثروت و مستغنی هستند، روحیۀ طلب در آنها خیلی کم است. روحیۀ طلب در افرادی هست که جهات صارفه و منحرفه و مانعۀ از طریق و راه برای آنها نیست. این ‌هم یک مطلب.

روایت دوم: روایت محمد بن علیّ بن الحسین است عن جعفر عن أبیه علیهماالسّلام است:

عن علی علیه‌السّلام قال: «إِذا ارتَدَّتِ المرأةُ عنِ الإِسلامِ لم تُقتَلْ و لکن تُحبَسُ أبداً.»¹

این هم دلالت می‌کند بر اینکه به‌طورکلی حکم قتل بر مرأه وجود ندارد.

روایت سوم:

عن حرِیزٍ عن أبِی‌عبدِاللّهِ علیه‌السّلام قال: «لا یُخَلّدُ فِی السِّجنِ إِلّا ثَلاثةٌ الّذِی یُمسِک علی المَوتِ و المَرأةُ تَرْتَدُّ عنِ الإِسلامِ و السّارِقُ بعد قطعِ الیدِ و الرِّجلِ.»²

«الّذِی یُمسِکُ علَی المَوتِ»، یعنی مثلاً کسی که فردی را می‌گیرد و دیگری گردن او را می‌زند و شریک در قتل می‌شود.

روایت چهارم:

عنهُ عنِ الحسنِ بنِ محبُوبٍ عن عبّادِ بنِ صُهیبٍ عن أبِی‌عبدِاللّهِ علیه‌السّلام قال: «المُرتدُّ یُستَتابُ فإِن تابَ و إِلّا قُتِل و المرأةُ تُستَتابُ فإِن تابَتْ و إِلّا حُبِسَتْ فِی السِّجنِ و أُضِرَّ بِها.»³

«أُضِرَّ بِها»، یعنی به او ضرر می‌رسانند.

روایت پنجم: این روایت با روایات دیگر فرق می‌کند:

و عنهُ عنِ النّضرِ بنِ سُویدٍ عن عاصِمِ بنِ حُمیدٍ عن مُحمّدِ بنِ قیسٍ عن أبِی‌جعفرٍ علیه‌السّلام قال: «قَضی أمِیرُالمُؤمِنِین علیه‌السّلام فِی ولِیدةٍ کانت نصرانِیةً فأسلمتْ و وَلدتْ لِسیدِها ثُمّ إِنّ سیدَها ماتَ و أوصی بِها عتاقة السُّرِّیةِ علی عهدِ عُمر فنَکحتْ نصرانِیًا دیرانِیًا و تَنَصَّرتْ فوَلدتْ مِنهُ ولدینِ و حبِلتْ بِالثّالِثِ فقَضی فِیها أن یعرضَ علیها الإِسلامُ فعُرِض علیها الإِسلامُ فأبتْ فقالَ: ‌”ما ولدت مِن ولدٍ نصرانِیًا فهُم عبِیدٌ لِأخِیهِمُ الّذِی وَلدت لِسیدِها الأوّلِ و أنا أحبِسُها حتّی تضعَ ولدَها فإِذا ولدتْ قَتَلتُها‌“.»⁴