تبیین حکم ارتداد و شرایط اجرای حد در فقه

مطلب دوم: ممکن است یک فرد از روی جهالت منکر ضروری‌ای از ضروریات دین شود و عناد و قصد و غرض روی این مسئله نداشته باشد. وقتی که غرض و عناد ندارد حکم به ارتداد کردن در اینجا خطا است به‌جهت اینکه آنچه ما از ارتداد استفاده می‌کنیم این است که شخص برگردد و از عقاید خودش دست بردارد، درحالی‌که ممکن است این شخص تحت تربیت و تعلیم غیرصحیحی قرار گرفته است. حالا این‌طور نیست که واقعاً قصد برگشتن دارد، قصد ندارد که برگردد بلکه اعتقادش این‌طور شده است، معلم برای او این‌طور بیان کرده است، استاد برای او این‌طور بیان کرده است، و مثلاً به‌خاطر شبهه‌ای از شبهات، نظرش برگشته است.

همان‌طور که الآن خیلی‌ها نسبت به قرآن این‌طور هستند؛ می‌گویند که قرآن مربوط به زمان سابق است چون ما در قرآن محکم و متشابه داریم، بنابراین ظهورات خود محکمات هم مربوط به زمان مخاطبین بالتخاطب و مشافهین بالتخاطب است، بنابراین برای ما حجّیت ندارد. این هم یکی از مسائلی است که امروزه مطرح است و اینها هم غرضی ندارند.

طرح اشکال به معجزه نبودن قرآن برای جامعۀ امروز و جواب آن

این مطلب را بعضی‌ها به‌نحو دیگری هم مطرح می‌کنند؛ من باب‌مثال می‌گویند:

معجزه آن معجزه‌ای است که برای همۀ افراد باشد، قرآن برای زمان سابق معجزه بود اما الآن این قرآن دیگر برای ما معجزه نیست، ما فارسی‌زبان هستیم، ما انگلیسی‌زبان هستیم، لعلّ اینکه اگر این قرآن انگلیسی بود ما هم می‌توانستیم مثل این قرآن بیاوریم، معجزه باید معجزۀ پایدار باشد، الآن قرآن به این شکل است و دیگر برای ما معجزه به‌حساب نمی‌آید.

معنای معجزۀ پایدار

باید برای اینها توضیح داد که یک معجزۀ پایدار به این معنا است که این قرآن در زمان نزول با وجود این‌همه افرادی که در آن موقع از شعراء و ادباء و امثال‌ذلک بودند، نتوانستند [مثل این قرآن را] بیاورند، این یک مسئله است.