جلسه ۱۲

روایت دیگر که روایات متعدد است «عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ الْحَذَّاءِ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ علیه السلام عَنْ رَجُلٍ نَذَرَ أَنْ یَمْشِیَ إِلَى مَکَّةَ حَافِیاً فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَه صلّی اللَه علیه وآله خَرَجَ حَاجّاً فَنَظَرَ إِلَى امْرَأَةٍ تَمْشِی بَیْنَ الْإِبِلِ فَقَالَ مَنْ هَذِهِ فَقَالُوا أُخْتُ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ نَذَرَتْ أَنْ تَمْشِیَ إِلَى مَکَّةَ حَافِیَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَه صلی اللَه علیه و آله یَا عُقْبَةُ انْطَلِقْ إِلَى أُخْتِکَ فَمُرْهَا فَلْتَرْکَبْ فَإِنَّ اللَه غَنِیٌّ عَنْ مَشْیِهَا وَ حَفَاهَا قَالَ: فَرَکِبَتْ»¹ خُب این مربوط می‌شود به آن کسی که نمی‌تواند و مشخص است که طاقت ندارد. این روایت هم در این جاست و هم در کافی؛ که روایاتی هستند که دلالت می‌کند بر این که کسی که مشی را نذر بکند به جای حجة ‌الاسلام قبول است.

حالا آیا در این روایت داریم که کسی راحله دارد یا نه؟ خیر، روایت مطلق است یعنی در این روایات وجود راحله در این جا نیست، کسی که راحله دارد و می‌تواند رکوب کند، این نذر به مشی کند، نه، روایت مطلق است و می‌گوید: کسی که نذر بکند که حج را مشیا انجام بدهد حالا یا این که اصلا راحله دارد یا راحله ندارد چه فرق می‌کند، حضرت می‌فرمایند: کفایت می‌کند. از این معلوم می‌شود که خود وجود راحله شرط استطاعت نیست. اگر راحله شرط استطاعت بود امام می‌فرمود این حج را باید انجام بدهد و بعد برود یک حجة الاسلام انجام بدهد چون راحله شرط استطاعت است.

و گرچه در این جا وفای به نذر واجب است ولی باز حجة الاسلام حساب نمی‌شود مثل کسی که نیابتاً از شخص دیگری برود حج انجام بدهد این حجة الاسلام نیست البته در بعضی روایات داریم که کسی که فقیر باشد حجة‌الاسلامش حساب می‌شود ولی کسی که بعدا غنا پیدا کند واجب است که برود حجة الاسلام را بعداً انجام بدهد. کسی که در حال فقر نیابتاً از شخصی برود حج انجام بدهد اگر این حالت فقر تا آخر عمر باقی بماند این حجة الاسلام از او حساب می‌شود و اولادش لازم نیست از طرف او بروند حج انجام بدهند اما اگر این شخص بعدا غنی شد این حجش حجة‌الاسلام نیست باید برود یک حجة‌الاسلام دیگر انجام بدهد.