افتراق بین تلبیه و نیّت احرام (2)

روایت دیگر از معاویه بن وهب است:

عن معاویة بن وهب قال: سألتُ أباعبدالله علیه السلام عن التَّهیؤِ لِلإحرام، فقالَ: «فی مسجد الشجرة، فقد صَلَّی فیه رسول الله صلی ‌الله‌ علیه ‌و آله و سلّم و قد تَری اُناساً یحرِمون فلا تَفعَل حتی تَنتهِی إلی البَیداء حیثُ المِیلُ فتُحرِمون کما أنتم فی مَحامِلكُم تقول: لبیک اللهم لبیک».¹

از آمادگی برای احرام می‌پرسد، نه خود احرام. ببینید می‌گویند: «فلا تَفعَل» حضرت در اینجا می‌فرماید که به مردم نگاه نکن، تا اینکه به بیداء برسی، لازم نیست که از مرکب پایین بیایید بلکه همان‌طوری‌که بر دابّه و محامل هستید احرام می‌بندید و «تقول: لبیك اللهم لبیك».

بنابراین ما در اینجا دو یا سه دسته روایات داریم؛ یک ‌دسته روایات راجع به عدم جواز تجاوز از میقات إلاّ محرماً، می‌باشد و مقداری مسئله را پیچانده و قدری فقهاء را سرگرم کرده است که خلاصه این قضیه چه می‌شود؟ تجاوز از میقات بدون احرام جایز نیست چون عبارت، عبارتِ عدم جواز است. از ‌طرف دیگر روایت داریم که حضرت می‌فرماید: «و الفضلُ أن تَمشی قَلیلاً ثُمَّ تُلبِّی» یا اینکه در روایت دیگر داریم: «إن كُنتَ ماشیاً فاجهَر بإهلالِك و تَلْبیتِك مِن المسجد، و إن كُنتَ راكباً فإذا عَلَتْ بِك راحِلتُك البَیداء» پس اینها چه می‌شوند؟! آنچه که در اینجا به‌نظر می‌رسد این است که منظور از عدم جواز احرام، همان نیّت احرام است؛ منظور احرامی نیست که در آن، تروک لازم و واجب باشد که همان تنفیذ و تثبیت احرام است مثل تکبیرة الإحرام صلاتیه است که دیگر بر شخص جایز نیست که عمل منافی انجام دهد؛ لذا شما می‌توانید قبل از اینکه تکبیر صلاة را بگویید، اعمال منافی هم انجام دهید ولی چون در اینجا فاصله ایجاد شده است؛ لذا بهتر است که دوباره این مسئله تکرار شود.

لزوم اتصال اقامه به صلاة

همان‌طور که بعد از اقامه یا در وقت اقامه اگر انسان مجبور به بیان حرفی یا انجام کاری شد، اقامه را دوباره تکرار کند زیرا اقامه متصل به صلاة است و انسان نباید مابین صلاة و اقامه فاصله بیندازد. در مورد احرام هم مسئله به همین کیفیت است، اینکه روایت دارد: عدم تجاوز از میقات إلّا محرماً، حضرت در اینجا می‌خواهد کیفیت احرام را بیان کند که نیّت احرام باید از آنجا باشد، همان‌طور که روایات دیگر که در این زمینه وجود دارند، عدم جواز را تفسیر می‌کنند و می‌فرمایند که نیّت احرام باید در مسجد شجره باشد و بعد تلبیه باشد؛ لذا دیگر لازم نیست که مانند بعضی از فقهاء عدم جواز تجاوز عن المیقات را مقیِّد و مبیِّن این روایات قرار دهیم و بگوییم: «منظور این روایات جهر بالتلبیة است،² جهر به تلبیه إلی البیداء مستحب است و نفس التلبیة نیست» اما در هیچ‌کدام از این روایات این مطلب نیست، این تبیین و تقیید بلا مقیِّد و بلا دلیل است.