افتراق بین تلبیه و نیّت احرام (2)

مگر ندیدید که چه کسی در مجلس نشسته بود؟! (بعد حضرت می‌فرمایند:) هیچ چیز در زمین و آسمان نیست الاّ اینکه علم آن [نزد ماست].¹

حالا اینها صدر روایت را نگاه می‌کنند که حضرت فرمودند که من نمی‌دانم این کنیز کجا پنهان شده است اما ذیلش را نمی‌بینند که مسئله به چه نحوی بوده است. بله! ائمه علیهم السلام هم گرفتار بودند، هرجا که نمی‌شود با آن جنبۀ امامت و ولایت مسئله را بیان کنند بلکه با همین جهت ظاهر و امثال‌ذلک بوده است.

بنده در آن قضیه توضیح داده‌ام که چطور می‌شود امام علیه السلام پرده را بر خودش بپوشاند و اجازه ندهد که آن علم لدنّی به‌صورت نفس در مرتبۀ تصور و در مرتبۀ خیال قرار بگیرد، امام می‌تواند این کار را انجام دهد، ما هم می‌توانیم انجام دهیم.

فرض کنید که دیشب قضیه‌ای برای شما اتفاق افتاده است و باعث ناراحتی شما شده است، وقتی که به اینجا می‌آیید، ذهن شما مرتباً می‌خواهد شما را به آن مسئله‌ای بکشاند که دیشب اتفاق افتاده است اما شما می‌گویید که اگر ذهن ما آنجا باشد بحث را نمی‌فهمیم چون اینجا مجلس بحث است؛ لذا مرتباً خودتان را منصرف می‌کنید. می‌کنید یا نمی‌کنید؟! اجازه نمی‌دهید آن خیال بیاید، امام هم می‌تواند همین کار را انجام دهد؛ می‌تواند اجازه ندهد که آن علم و مکنون علمی که لا یشُذُّ عنه مثقال ذرة و اطلاع و علم او بر ماسوی الله به‌خاطر مصالحی و هزار جهت دیگر، در مرتبۀ ظاهر نفس بیاید و ظاهر شود لذا می‌گوییم که إذا شاؤوا علموا، اگر بخواهند یعنی همین.²

وقتی که یک نفر می‌گوید: دیشب قضیه‌ای بین شما با فلان شخص اتفاق افتاد، سریع می‌گویید: «بله بله»، این بله بله یعنی چه؟ یعنی قضیه را احضار کرده‌اید، شاؤوا علموا، الآن احضار کردید. همان‌طوری که این قضیه‌ برای شما هست، تمام ماسوی الله هم در نفس امام علیه السلام همین‌طور وجود دارد که اگر بخواهد در مرتبۀ ظاهر می‌آورد. البته امام در مراتب مادون نفس، کار خودش را انجام می‌دهد، «یا مَن لا یشْغَلُهُ شأنٌ عن شأنٍ»،³ همین است. امام می‌تواند در مرتبۀ خطاب و تکلّم فقط همان را که مورد نیّت است بیاورد.