احرام قبل از مواقیت (3)
3این روایات که روایات متعددهای هستند، مربوط به احرام قبل المیقات و از موارد مستثنیات میباشند.
روایات دیگری هم داریم مثلاً شخصی خوف دارد و در آنجا نمیتواند احرام ببندد؛ یعنی اگر بخواهد وقوف کند و از مرکب پایین بیاید، خوف از بَرَد دارد و یا لُصُوص و امثالذلک او را تهدید میکنند لذا او میتواند از همانجایی که هست احرام ببندد و از میقات بگذرد و سریع رد شود. خلاصه روایاتی در این زمینه داریم که ظاهراً قبلاً آنها را خواندهایم.
لزوم خواندن صیغۀ نذر به هر زبانی
در مورد نذر مشخص است که باید «لِله» باشد و رفقا هم میدانند که حتماً باید در مورد نذر، صیغۀ نذر خوانده باشد. البته لازم نیست که صیغه حتماً به زبان عربی باشد و بگوید: «لله علی أن أفعل هذا، إن أبلغ مُنای أو تَقضی حاجَتی» و امثالذلک بلکه فارسی هم میشود. انعقاد نذر فقط به نیّت باطن نیست بلکه باید به ظاهر هم علی الأحوط لفظ نذر اداء شود. حالا صحبت در این است که این نذر منافاتی با اصل تشریع ندارد. تشریع حکم بهجای خود محفوظ است اما نذر آن را بهعنوان حکم ثانوی ملزَم میکند.
بعضیها این روایات را منافی با جعل حکم و تشریع در تکلیف میدانند؛1 یعنی وقتی که مسئله این است که احرام قبل المیقات باطل است نذر در اینجا مخالف با تکلیف میشود و کلُّ نذرٍ مخالفٌ للتکلیف باطلٌ. در باب نذر داریم که نذر نباید مخالف با ما أنزل الله باشد.2
حکم نذر کردن عمل مکروه یا حرام
فرض کنید شخصی نذر کند که عمل مکروهی را انجام دهد این نذر منعقد نمیشود. یا اینکه نذر کند عمل حرامی را انجام دهد، منعقد نمیشود.
حکم نذر کردن عمل مستحب
بله! میتواند نذر کند که عمل مستحبی را انجام دهد آنوقت آن عمل مستحب بر او واجب میشود البته نه به وجوب اولیه بلکه به وجوب ثانویه که آن عبارت است از خود نذر؛ یعنی مستحب برای او الزامی میشود نه اینکه مستحب تبدیل به واجب شود مثل اینکه نذر کند برای اینکه نماز شب او ترک نشود؛ [در این صورت] نماز شب که مستحب است، بر او به وجوب ثانوی واجب میشود؛ در واقع اینطور نیست که نماز شب بر او تبدیل به واجب شود بلکه نماز شب در استحباب خود باقی است اما بهخاطر آن نذری که کرده است، این وجوب از ناحیۀ نذر در اینجا به او تعلق میگیرد.
- ملاذ الأخيار، ج 14، ص 89:
«و عمل به* أكثر الأصحاب، و رده ابن إدریس و جماعة بأن نذر الإحرام قبل المیقات غیر راجح.
* این توضیح ذیل این حدیث است:
عَن علِیِّ بنِ أبی حَمزةَ قالَ: ”سألتُ أبا الحسنِ علیه السلام عَن رجُلٍ جَعَلَ لِلّهِ علیهِ شُكراً مِن بلاءٍ ابتُلِی بِهِ إِن عافاهُ الله أن یُحرِمَ مِنَ الکوفةِ قالَ: فَلیُحرِم مِن الكوفةِ“.» - وسائل الشیعة، ج 213، كتاب النذر و العهد، ص 317، ح 2:
«عن منصور بن حازم عن أبیجعفرٍ علیه السلام قال: قال رسول الله صلى الله علیه و آله: ”لا رضاعَ بعدَ فطام، إلى أن قال: و لا نَذْرَ فی مَعصیةٍ، و لا یمینٍ فی قَطیعَةِ“.»
- ملاذ الأخيار، ج 14، ص 89:

