مرتب سازی:
جلسه ۱۴۲
3اگر امري مستحب باشد اين امر مستحب یعنی از استواء الطرفین بیرون آمده و میل و نظر شارع در آن امر بر عدمش بیشتر تعلق گرفته است، و ملاک برای اتیان خارجی و تعین خارجی آن بر ملاک عدم آن تعین که به صورت مبغوضیت از ناحیه شارع تلقی می شود برتری پیدا کرده و این دارای مراتب تشکیکی است، از مرتبه استواء الطرفین تا مرتبه لزوم و الزام و وجوب و ایجاب، از ناحیه شارع.
پس بنابراین چه اشکالی دارد که ثواب در مراتب مختلفه از نظر شرع و از نظر شارع ممضي باشد؟ چرا به او نهی تعلق بگیرد، مثلاً شارع گفته است که در این جا نماز اگر نمازی باشد که این نماز با خصوصیات خاص خودش باشد، دارای فلان سوره باشد، در روز، دارای نمی دانم فلان سجده باشد، فلان دعا را در سجده خوانده بشود، فلان دعا در قنوت خوانده بشود، حضور قلب به این نحو باشد، توجه به این کیفیت باشد، خب دارای این مرتبه ای از ثواب است.
ولی اگر از این مراتب پایینتر باشد خب پایینتر است، فقط اگر اکتفا به همان واجب باشد خب پایینتر است، حضور قلب در او کمتر، تمام این ها مورد نظر شارع است نه این که یکی از این ها مورد نظر باشد.
شارع انسان را دعوت می کند هی به بالاتر، می گوید هی بالاتر را انجام بده، هی بالاتر را انجام بده، نمیگوید این را که انجام بدهی مورد نظر من نیست، مورد مبغوضیت من است، می گوید این و بالاتر، این و بالاتر، توجه می کنید؟
مانند فرض بکنید که آنچه را که ما راجع به زیارت ائمه علیهم السلام داریم، کسی که زیارت کند مثلاً امام رضا علیه السلام را، این یک ثواب به او داده می شود، روایتی است که مفصل است، روایات در این مورد زیاد است، رسول خدا هم در این جا روایاتی دارد. روایت معروفی هم هست و در مفاتیح هم نوشته، اگر کسی زیارت کند ثواب دو حج دارد، ثواب سه حج، ثواب چهار حج و عمره مقبوله. بعد سؤال می کند حضرت میفرمایند که ثواب هزار حج و هزار عمره مقبوله، این چه ثوابی است؟ این چه درجه از تقربی است که همین طور بالا می رود و هیچ حد يقفی ندارد، تازه حضرت فرمودند که هزار حج و هزار عمره، نه این که سر هزار حج و هزار عمره می ایستد، نه اصلاً حد برنمی دارد، یعنی زیارتی که یک شخص می کند، آن زیارت به نحوی است که حدی نمی توان برای او تفسیر کرد، حدی نمی توان برای او شمرد و خب مشخص است قضیه1. مسئله به زیارت ظاهر نیست، به این که انسان زیارت حضرت برود، لباس تمیز بپوشد، خب یک مقدار فرض بکنید تغییر پیدا بکند، یا این که عطر هم بزند و یک مقدار خب بیشتر، فرض کنید که دعا را بخواند در وقت ورود:
- جهت اطلاع بر روايات و توضيح آنها رجوع شود به كتاب شريف روح مجرد، ص253.