روش بحث خارج

ما نباید چیزی از خودمان اضافه کنیم چون خدا آنجا را خواسته است، این حرف من است؛ صحبت من در مواقیت و محاذات و امثال‌ذلک از این جهت بود. ما نباید چیزی از خودمان اضافه کنیم بلکه باید ببینیم آن چیزی که به ما گفته‌اند چه بوده است. بله! ممکن است نسبت به آن اشتباه کنیم اشتباه اشکالی ندارد هیچ اشکال ندارد چون ما معصوم نیستیم. اشتباه می‌کنیم، افتخار هم می‌کنیم اشتباه می‌کنیم. لااقل مثل آنهایی نیستیم که می‌گویند: «ما اشتباه نمی‌کنیم»! نه آقا ما اشتباه می‌کنیم. افتخار هم می‌کنیم و می‌گوییم: خدا در ما اشتباه را قرار داده است، معصوم هم نیستیم، معصوم فقط یک نفر است، هر کسی هم می‌گوید که من اشتباه نمی‌کنم، بیخود کرده است!

فعلاً تکلیف ما این است اگر مشخص شود که آدم اشتباه کرده است آن‌وقت از اشتباه برمی‌گردد، چیز مهمی نیست! دیگر نیاز نیست به اینکه آدم بگوید: «من اشتباه نمی‌کنم.»

اگر بگویند: نه آقا، شما پارسال اشتباه کرده‌ای!

می‌گوید: بله، اشتباه کرده‌ام، چه می‌فرمایید؟!

ـ: شاید بعداً هم اشتباه کنید!

ـ: بله! بعداً هم اشتباه می‌کنم! دیگر عرض شما چیست؟!

ـ: پس نمی‌شود به حرف شما اعتماد کرد!

ـ: خب نکن! برو و به حرف دیگری اعتماد کن که می‌گوید: «من اشتباه نمی‌کنم»! اگر کسی هست به سراغ او برو. بنده می‌گویم که اشتباه کرده‌ام، سال دیگر هم می‌کنم سال بعدش هم می‌کنم، به حرف من اعتماد نداری؟! به دَرَک که نداری! برو به حرف دیگری اعتماد کن که بگوید: «من اشتباه نکرده‌ام» و روی اشتباهش بایستد و بگوید که کارم درست بوده است. آدم این‌طور به‌جایی نمی‌رسد و فایده‌ای ندارد. توجه کردید؟!

اشتباه، اشتباه است، آن چیزی را که ما احساس می‌کنیم این است؛ یعنی آن چیزی که روایت به ما می‌گوید این است که معصوم چهارده نفر هستند. آن عملی که ما انجام می‌دهیم فعلاً این است حالا اگر بعداً تغییر کند و مطلب عوض شود، دست ما نیست شاید روزی بیاید که ما هم بگوییم: «احرام از محاذات میقات درست است» ولی الآن آن روز نیست؛ الآن این مطلب است و مسئله به این کیفیت می‌باشد.