روش بحث خارج

نکاتی که مورد نظر است و باید نسبت به آن صحبت شود و دقتی که باید نسبت به آنها انجام شود نکات کلیدی می‌باشند. انسان باید به خصوصیات یک بحث و آن نکات کلیدی که می‌توانند در همۀ امور و قضایا مورد توجه قرار بگیرند، بپردازد و همین‌طور مطالب اصولی که در ضمن بحث مورد توجه قرار می‌گیرد.

اگر در‌نظر رفقا باشد در قضیۀ مواقیت عرض کردیم که اصلاً به‌طورکلی طرح بحث غلط است. مثلاً فرض کنید چیزهایی که باید فقیه راجع به این قضیه که مسئله‌ای بسیار مهم است درنظر بگیرد: اولاً قضیۀ میقات یک قضیۀ اساسی است؛ یعنی افراد از همۀ دنیا برای مکه حرکت می‌کنند و همه هم از محاذات میقات می‌گذرند. انسان باید در استنباط یک قضیه جوانب مطلب و آن فضایی که به‌اصطلاح در آن است را خیلی مورد توجه قرار دهد.

عدم رضایت شارع به مسئلۀ اربعین گرفتن برای اموات

من‌باب‌مثال راجع به عدم رضایت شارع به مسئلۀ اربعین، شما دیدید که من از همین قضیه استفاده کردم و جلو آمدم. مسئلۀ اربعین، مسئلۀ هندوانه و خربزه نیست که حالا انسان می‌رود و می‌خرد بلکه قضیۀ مهمی برای همۀ جوامع، افراد و اشخاص است هر کسی عزیزی را هر روز ازدست می‌دهد، یکی می‌میرد و یکی زنده می‌شود، اصحاب ائمه علیهم السلام هم در این قضیه مثل بقیه هستند حتی بالاتر از آنها خود ائمه علیهم السلام، اقوامشان‌، مادر و پدرشان فوت می‌کنند آنها هم دلشان می‌خواهد مجلس بگذارند؛ هر کسی دلش می‌خواهد برای پدرش، مادرش، برادرش، عیالش، شوهرش، عزیزش، رفیقش و کسی که خیلی مورد توجه است، مجلس فاتحه بگذارد یا به قول امروزی‌ها مجلس بزرگداشت بگذارد این یک مطلب طبیعی است و این‌طور نیست که در این زمانه یک‌دفعه مثل قارچ بیرون آمده باشد بلکه قضیه‌ای است که از زمان آدم و حتی در نسل‌های قبل از او هم بوده است بالأخره انسان نسبت به افراد تعلق دارد؛ نسبت به افرادی که با آنها حشرونشر دارد تعلق دارد توجه کردید؟! حالا انسان در چنین فضایی می‌خواهد آنها را یادآوری کند یاد آنها را گرامی بدارد و زنده کند چون یادشان در نفوس موجود است و ازبین نرفته است. حالا بگذریم از اینکه بعضی‌ها اصلاً می‌خواهند ایجادِ یاد کنند نه اینکه یاد هست، اصلاً نیست اصلاً یاد رفته پی کارش و شخص هم فوت کرده و ده‌ها سال هم گذشته است اما یک‌دفعه هوس می‌کند که یادش را زنده کند و اینها به‌خاطر همین نان و دکان و دستگاه و از این حرف‌هاست. وگرنه کسی که فوت کرده و گذشته کی به کیست که حالا بیاید و یاد آن کند و این‌قدر هستند که نوبت به آن نمی‌رسد! اگر از این دسته بگذریم، افراد دیگری هستند که به این قضیه مایل هستند و دلشان می‌خواهد که دوباره اسم این عزیزی که از دست رفته است مطرح شود، درحالی‌که قصدی هم ندارند و چیزی هم گیرشان نمی‌آید حالا ممکن است سایرین در جای دیگر به منافع و مسائلی برسند ولی این بدبخت از جیبش خرج می‌کند که حالا مثلاً قوم‌وخویش یا رفیقی دور هم جمع شوند و دوباره یاد آن شخص زنده شود و طلب مغفرت هم باشد.