بررسی حکم قرائت قرآن در نماز از روی مصحف

در اینجا یک روایت داریم که مشکل را حل می‌کند؛ از امام صادق علیه السلام سؤال می‌کنند که اگر کسی وارد در سور عزائم شده چه کند؟ حضرت می‌فرماید که قبل از اینکه به آن آیه برسد، ختم کند یا اینکه منصرف به سورۀ دیگر شود.¹ البته اگر می‌خواهد همۀ سوره را بخواند و قصدش این بوده است. پس حضرت می‌فرمایند که قرائت اصل سوَر عزائم ایراد ندارد یعنی این روایت، مطلقاتی را که دلالت بر عدم جواز می‌کنند، تقیید می‌زند چون روایات مختلف، زیاد هستند و این روایت آنها را تقیید می‌کند درصورتی‌که شخص، ناوی قرائت کُل سوره است، نه ناوی قرائت بعضی از سوره. لذا حضرت می‌فرمایند که قبل از رسیدن به آن آیه توقف کند، حالا یک سوره نخواند یا اینکه اگر قصد اتمام سوره را دارد، قبل از رسیدن به آن آیه منتقل به سورۀ دیگری شود و آن سوره را تمام کند. از این جهت می‌توانیم عرض کنیم که قرائت سوَر عزائم در صلواة مکتوبه ایرادی ندارد، به استثناء آیاتی که آیات سجده هستند.

تلمیذ: سجدۀ واحده که رکن نیست.

استاد: روایت دارد که رکن است.

تلمیذ: سجدۀ واحده رکن نیست.

استاد: آن سجده ازدیاد است. اگر کسی عمداً یک سجده اضافه کند، نمازش باطل است، حالا کسی که عمداً آیه را می‌خواند، موجب ازدیاد عمدی سجده نیست؟!

تلمیذ: آیه را عمدی خوانده است ولی سجده که عمد نیست.

استاد: سجده مترتّب بر آیه است؛ لذا نمی‌تواند آیه را بخواند و سجده نکند. وقتی که این آیه را می‌خواند سجده جدا است؛ یعنی چه بخواهد یا نخواهد، در سجده باشد، در خواب یا بیداری باشد، در حال غذا یا نوم باشد، در هرکاری باشد، باید آن کار را رها کرده و سجده کند، اگر شنید باید سجده کند، بعد ادامه دهد. سجده، در هرحالی مترتّب بر آیۀ سجده است. این سجده موجب ازدیاد رکن می‌شود؛ لذا وقتی دو سجده با‌هم رکن باشد، یک سجده هم نمی‌توانید انجام دهید.