بررسی حکم قرائت قرآن در نماز از روی مصحف

اینجا از همان جاهایی است که خدمت رفقا عرض کردم که انسان خودش باید فی‌حدّنفسه به مرتبه و مرحله‌ای برسد که وقتی به روایت نگاه می‌کند، احساس کند که لسان دلیل بر چه منوالی جریان دارد، یکی از آن موارد همین مورد است. ظاهر روایت علی بن جعفر دلالت بر بطلان نماز کسی می‌کند که از روی مصحف قرائت کند اما وقتی به این مسئله نگاه کنید، می‌گویید که این مطلب چه عاملی می‌تواند داشته باشد؟! حداقل این است که انسان را در فکر فرو می‌برد یعنی برای انسان یک علامت سؤال ایجاد می‌کند.

لذا این قضیه به‌نحو ابهام بود تا اینکه چندی پیش یکی از دوستان از مشهد تماس گرفت و سؤال کرد که آیا نظر شما همین است؟! گفتم: «بله، نظرم این است که احتیاطاً قرائت از روی مصحف را در صلاة باید ترک کرد، شاید به این جهت است که با حالت نماز تنافی دارد.»

نظر علاّمه طهرانی راجع به قرائت قرآن با مصحف در نماز

ایشان گفت که آخر نظر مرحوم آقا این‌طور بود. گفتم: بله، بنده نظر ایشان را می‌دانم. نظر ایشان بر استحباب قرائت با مصحف و حتی بر جواز قرائت سُور عزائم بود و حتی به یاد دارم که ایشان حتی سجده را هم به‌عنوان یک سجدۀ اضافی تلقّی نمی‌کردند بلکه سجدۀ اضافی درنظر ایشان، سجده‌ای بود که در نماز به‌عنوان سجدۀ رکن و راتبه باشد. حالا اگر شخصی در نماز آیۀ سجده بخواند و چون واجب است که سجده کند، سجده انجام دهد، رکن محسوب نمی‌شود.

من گفتم: دوباره راجع به این قضیه مراجعه می‌کنم. عرض کردم که چند سال پیش مراجعۀ من دقیق نبود، وقتی مراجعه کردم دیدم که عجب! اصلاً این روایت دلالت بر بطلان ندارد، حتی از کسانی که روایت علی بن جعفر را دلیل بر بطلان می‌دانند، تعجب کردم!

روایاتی که در این زمینه دلالت بر استحباب قرائت سُور در نماز دارند، إلیٰ‌ماشاءالله خیلی زیاد هستند و نیاز به گفتن ندارد؛ خود رفقا اگر وسائل یا جامع الأحادیث دارند، ببینند. روایتی که مربوط به خصوص النظر فی المصحف می‌باشد، یک روایت است که نظر در مصحف را بلا اشکال می‌داند؛ روایت امام صادق علیه السلام است: