بررسی حکم قرائت قرآن در نماز از روی مصحف

حتی اگر حضرت می‌فرمودند که این عمل حرام است، در این صورت هم این روایت نمی‌تواند با روایات دیگر مقابله کند؛ به‌خاطر اینکه نوع قرائت و نظر در مصحف در اینجا تفاوت کرده است؛ در روایت اول شخص قرآن را به‌دست گرفته است مثل اینکه از حفظ می‌خواند، تفاوتی نمی‌کند. من هم قرآن را از حفظ می‌خوانم: ﴿يسٓ * وَٱلۡقُرۡءَانِ ٱلۡحَكِيمِ * إِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ * عَلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٖ * تَنزِيلَ ٱلۡعَزِيزِ ٱلرَّحِيمِ﴾¹ اما در روایت دوم مثلاً قرآن روی دیوار نوشته است و شخص از آنجا می‌خواند: ﴿يسٓ * وَٱلۡقُرۡءَانِ ٱلۡحَكِيمِ * إِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ﴾؛ لذا نمی‌تواند دقیق بخواند، با خود می‌گوید که چه نوشته بود؟! ﴿ٱلۡحَكِيمِ ﴾؟! ﴿ٱلۡمُرۡسَلِينَ﴾ یا المرسلون؟! حضرت می‌فرمایند که «لا یَعتَدُّ بتلک الصَّلاةِ»، برو پی‌کارت با این نماز خواندنت، اینکه نماز نیست، تو همین‌طور به آنجا نگاه می‌کنی و برای تو شبهه ایجاد شود.

واقعیت هم همین است، شما یک کتاب را از رو بخوانید و یا در جلوی خود بگذارید و بخوانید، چقدر تفاوت می‌کند؟! در چنین وضعیتی حالت ارتباط و صلاتیّت بین مصلّی و پروردگار ازبین می‌رود و منقطع می‌شود؛ لذا می‌گوییم که این روایت اصلاً با روایاتی که دالّ بر جواز قرائت قرآن در نماز با سُور مختلف هستند، تنافی ندارد بلکه این روایت در یک فضا است و روایات دیگر در فضای دیگر هستند و دو موضوع مختلف‌اند. قرائت از روی مصحف به‌جای خودش باقی می‌ماند و همان‌طوری‌که از سایر روایات به‌دست می‌آید، استحبابش هم به جای خود باقی است.

مطلب دیگری در اینجا است که بعضی‌ها در این قضیه اشکال کرده‌اند به اینکه به‌طورکلی قرائت از روی مصحف و سُور طوال باعث می‌شود که حالت صلاتیّت ازبین برود و خدشه پیدا کند؛ یعنی این نماز و ترکیب در نماز و کیفیت نماز؛ قیام، قعود، ذکر، تلاوت و مونتاژی که از این اجزاء، اذکار، اوراد، ارکان و افعال من‌حیث‌المجموع به‌دست می‌آید، به‌هم می‌خورد ولی اگر انسان بایستد و با سور غیر طوال نماز بخواند ایراد ندارد؛ لذا می‌گویند که خواندن سُور طوال ایرادش به‌خاطر این است که شخص تبدیل به قاری قرآن می‌شود و یادش می‌رود که نماز می‌خواند.