کیفیت حج نیابی (1)

بزرگان کاملاً این مسئله را بیان می‌کردند حتی وقتی که مقداری تصور، تعلق و تمرکز انسان‌های عادی نسبت به این مسئله قوی‌تر می‌شد، آنها می‌گفتند که گویا اصلاً تفاوتی در نظره و نگاهشان در رجولیّت و انوثیّت احساس نمی‌کردند و این حالت در مسجد‌الحرام ـ به‌خصوص ـ عجیب است و بیشتر از سا‌یر حوالی و جوانب، در آنجا آشکار است. شاید این قضیه باعث شده است که نماز به این کیفیت ظهور پیدا کند و تشریع شود.

تلمیذ: آیا حرم حضرت مسلم و بقعۀ مختار جزء مسجد کوفه است؟

استاد: خیر.

تلمیذ: آیا مسجد شجره هم برای تمامیت نماز، ملحق به مدینه است؟!

استاد: نه، خارج از مدینه است و خیلی فاصله دارد، الآن هم خیلی فاصله دارد. بله! اگر زمانی مدینه تا مسجد شجره ادامه پیدا کند، آن هم حکم مدینه را دارد. همان‌طور که الآن غار حراء جزء مکه است اما قبلاً خارج از مکه بود و انسان نمی‌توانست بین عمرۀ تمتع و حج تمتع به غار حراء برود چون نباید بین عمره و حج از مکه خارج شد. ولی الآن غار حراء جزء مکه به‌حساب می‌آید و رفتنش هم مانعی ندارد و اینهایی که می‌گویند: شهر سابق و بلد سابق، حرف خنده‌داری است، کدام سابق؟! شما که می‌گویید: بلد سابق مگر متر کرده‌اید؟! سابق یعنی زمانی که وحی آمده است یا زمان بعد از وحی؟! چند سال بعد از وحی؟! آیا جبرئیل دور آخرین خانه‌ای که در زمان وحی وجود داشت را خط کشیده است؟! خلاصه آنها مقداری بی‌وجه می‌گویند.

آن غلبۀ فضای معنوی و ملکوتی آن محیط است که موجب تبدّل حال و تغیّر تکلیف می‌شود و بر آن اساس قصر به تمام تبدیل می‌شود. یک متر زمین و خاک و سنگی که در آنجا است دلیل تبدیل قصر به تمام نیست بلکه آن غلبۀ حال و فضای ملکوتی است که موجب این قضیه می‌شود. تا وقتی که شهریّت صدق می‌کند، خود آن هم تحت همان فضای ملکوتی و عالم مثال، متأثر از آن قضیه خواهد شد و هرچه شهر توسعه پیدا کند آن فضا هم توسعه‌اش بیشتر می‌شود، این یک چیز طبیعی و عادی است.