کیفیت حج نیابی (2)

برخلاف آنچه مطرح است، صلاة واجب مطلق است نه واجب مشروط. فرض کنید یک ساعت تا مغرب فاصله است، صلاة مغرب از همین الآن برای انسان واجب است نه اینکه حکم وجوب صلاة مغرب بعداً می‌آید چون تفاوت می‌کند که آیا نماز از الآن واجب است ولی وقت وجودش یک ساعت دیگر است یا اصل تکلیف از یک ساعت دیگر می‌آید؛ لذا اگر قائل به وجوب مطلق در مورد صلاة باشید، نمی‌توانید الآن کاری انجام بدهید که از اول مغرب مغمیٰ علیه شوید و دیگر تکلیفی نداشته باشید این جایز نیست. بر همین اساس همین مطالب را راجع به سایر مسائل مثل صوم و امثال‌ذلک عرض کردیم.

این مسئلۀ بسیار مهمی است و مطلب در قضیۀ حج هم به همین کیفیت است، یعنی در مسئلۀ حج خلافاً لما نُقِل و خلافا لما عُرِف و خلافا لما فُهِم، حج واجب مشروط نیست بلکه مثل نماز و روزه واجب مطلق است. همان‌طور که روزه واجب مطلق است و واجب مشروط نیست و صحّت و امثال‌ذلک از مقدمات عقلیۀ این واجب هستند، مثل همۀ واجبات دیگر که مقدمات شرعیه و عقلیه ممکن است داشته باشند حج هم واجب مطلق است و مقدمۀ عقلیۀ آن استطاعت است نه اینکه حج بر حصول استطاعت متوقف است شرعاً بما هو مشروطٌ بهذه الشرطیة.

در بلوغ، شرط برای تحقق تکلیف، وصول غلام یا بنت به سن بلوغ است. این مسئله هم به همین کیفیت است که در آنجا اگر غلام به سن پانزده و شانزده سالگی برسد به‌عنوان شرط برای تعلق تکلیف که خود آن واجب است، آن هم واجب می‌شود. بنابراین اگر شخصی بتواند زمان را نگه دارد و او در چهارده سالگی بماند، یعنی هیچ‌وقت بالغ نمی‌شود یا اینکه اگر شخصی پیدا شود که آثار بلوغ را نگه دارد، در اینجا کسی بالغ نمی‌شود البته این غیرممکن است ولیکن از باب مثال می‌گویم، شرط برای تعلق تکلیف به‌عنوان شرط وجوب، وصول به سن بلوغ است.