نکاتی مهم در باب حج و احکام آن

وقتی فقیه حکمی را برای شخصی تعیین می‌کند، باید بگوید که همان حجی که برای تو واجب بود و به همان کیفیت که خودت می‌خواستی بروی، الآن هم باید به همان کیفیت انجام دهی؛ گرچه اگر به کیفیت حج میقاتی هم انجام دهی، تکلیف از تو ساقط می‌شود این‌طور نیست که ساقط نشود ولی اگر این‌طور انجام دادی، خدا هم از آن‌طرف در کاسه‌ات می‌گذارد؛ یک سرطان به جانت می‌اندازد آن‌وقت باید ده برابر آن حج پول خرج کنی و آخرش هم دراز بکشی و از دنیا بروی! یا از آن بالا می‌افتی و پایت می‌شکند آن‌وقت باید ده میلیون پول بدهی و عمل کنی و امثال‌ذلک! برفرض این کارها هم انجام نشود اما آنچه که باید در قلبت پیدا شود را چه می‌کنی؟! این حال که پیدا نمی‌شود، آن مطالب که برای تو پیدا نمی‌شود. همین مقدار گشتی و یک نفر را پیدا کردی و تمام شد؟!

حیات و ممات، سعادت و خسران مکلف در دست فقیه

لذا برعهدۀ فقیه است که آنچه به صلاح مکلف است را به او القاء کند و بگوید؛ خواه مکلف انجام دهد یا انجام ندهد دیگر برعهدۀ فقیه نیست اما فقیه باید صلاح را برای مکلف بگوید. این مطلب را در پاورقی‌هایی که در اجتهاد و تقلید مرحوم آقا ـ رضوان الله تعالیٰ علیه ـ داشتم، خیلی تأکید کردم که فقیه باید بداند که حیات و ممات مکلف در دست او است، سعادت و خسران مکلف در دست او است؛ لذا نباید کاری انجام دهد که مکلف از رسیدن و وصول به آن توفیق عظیم و نعمت عظمیٰ محروم بماند.¹

اگر مکلف بگوید که جناب فقیه، چرا به من نگفتی؟! اگر می‌گفتی من انجام می‌دادم! چرا مرا محروم کردی؟! شما باید می‌گفتی که این‌طور می‌شود انجام داد و آن‌طور هم می‌شود؛ هم می‌توانی حج بلدی انجام دهی و هم حج میقاتی. حالا ما آن‌طرفش را انجام می‌دهیم بهتر است، آقای فقیه تو باید به من می‌گفتی: «آنچه که در حج بلدی نصیبت می‌شود، در حج میقاتی نصیبت نخواهد شد!» اگر هم در حج میقاتی شخصی را پیدا کردی، آن مبلغی را که باید برای حج بلدی هزینه کنی صرف فقرا و امور خیر کن. حالا اگر شخصی گفت که من حج میقاتی انجام می‌دهم و تو حج میقاتی را به او دادی خرج طیاره و امثال‌ذلک را به فقرا بده، برای اشخاص دیگر بده تا آن مقدار از جیبت خرج شده باشد، خدا خوشش می‌آید و این‌طور دوست دارد که تو از جیبت بدهی.