اهمیت حج استحبابی از منظر روایات

تلمیذ: خود همین آیه حکایت از این می‌کند که در همان زمانی که شمس زوال پیدا می‌کند، فقط می‌شود نماز ظهر را خواند، نه تشریعاً و نه تکویناً نمی‌تواند غیر از آن را بخواند.

استاد: نه، ببینید شارع چه گفته است. بله! اینکه می‌شود نماز ظهر را خواند مسئله‌ای وجودی و عقلی است. مثلاً وقتی که شارع در نماز ظهر امر به اربع رکعات می‌کند، امر به اربع رکعات، رکعةً بعدَ رکعةً بعدَ رکعةً می‌کند، شما نمی‌توانید رکعت چهارم را بخوانید قبل از اینکه رکعت اول را خوانده باشید پس امر شارع ابتدا به رکعت اول تعلق گرفته است یا نه؟! نه، شما از نظر وجودی قدرت ندارید که رکعت دوم را ـ یکشنبه را بر شنبه ـ جلو بیندازید. شنبه اول است، یکشنبه دوم است، دوشنبه سوم و سه‌شنبه چهارم است. به این می‌گویند: «مقدمۀ وجودیه»؛ این مقدمۀ عقلیه است، کاری به شرع ندارد. شارع می‌گوید که من چهار رکعت نماز را بر تو واجب کرده‌ا‍‌م، اول رکعت چهارم را بخوان؛ اول رکعت سوم را بخوان! به من مربوط نیست! این نماز که من بر تو واجب کرده‌ام رکعت اول، دوم، سوم و چهارم دارد اگر می‌توانی همۀ اینها را در یک ‌ثانیه بخوانی؛ یعنی چنین قدرتی داری که بسط‌الزمان پیدا کنی، این وارد قضیۀ دیگری خواهد شد.

طریقۀ ختم قرآن امیرالمؤمنین علیه السلام در یک لحظه

مثل اینکه می‌گویند که وقتی امیرالمؤمنین پای خود را که از یک طرف به ‌سمت دیگری می‌گذاشت، یک ختم قرآن می‌کرد!¹ حالا یک شخص چطور می‌تواند در یک لحظه ختم قرآن کند؟! اگر این زبان به سرعت موشک هم بچرخد، سورۀ بقره را هم نمی‌تواند تمام کند چه برسد به آل عمران و انعام و نساء و بقیه.

بالأخره این ختم قرآنی که حضرت می‌خواند، می‌خواند یا نمی‌خواند؟! در همان حالی که می‌خواست بخواند، یک اشراف دفعی با خروج از زمان و احاطۀ بر همۀ مفاهیم در لحظۀ واحد و استیعاب آنها در نفس، ـ چون وقتی که اشراف پیدا می‌کند، حالا می‌خواهد آن معانی را در نفس بیاورد ـ در مادون زمان قرار می‌گیرد. ما اگر بخواهیم این کار را انجام دهیم باید کتاب را باز کنیم و بگوییم: ﴿بِسۡمِ ٱللَهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ * ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ﴾² تا ﴿وَلَا ٱلضَّآلِّينَ﴾³ ﴿الٓمٓ * ذَٰلِكَ ٱلۡكِتَٰبُ﴾⁴ تا بقیۀ آیات!