بحث پیرامون آیه ﴿أقمِ الصلاة لِدُلوکِ الشَّمس﴾ (2)

یک‌طور می‌توانیم این روایت را توجیه کنیم و آن اینکه حضرت در اینجا «مِقدارُ ما یُصَلِّي أَربَعَ رَكَعاتٍ» را به عهدۀ خود آن فرد قرار داده‌اند؛ این چهار رکعت را هرطوری که می‌خوانی، حساب است؛ یعنی یک وقت چهار رکعت می‌خوانی و حوصله نداری لذا ﴿قُلۡ هُوَ ٱللَهُ أَحَدٌ * ٱللَهُ ٱلصَّمَدُ﴾¹ ‌می‌گویی و سروته نماز را جمع می‌کنی! وقتی نماز ظهر را خواندی نماز عصر شروع می‌شود بالأخره چهار رکعت خوانده‌ای. یک ‌وقت هم خیلی سرحال و سر کیف هستی، در صلاة ظهر سورۀ ﴿هَلۡ أَتَىٰ﴾² را می‌خوانی و در رکعت بعد هم﴿هَلۡ أَتَىٰكَ حَدِيثُ ٱلۡغَٰشِيَةِ﴾³ را می‌خوانی یا اینکه روز جمعه است و در رکعت اول سورۀ جمعه می‌خوانی و در رکعت بعد سورۀ منافقین می‌خوانی ـ در نماز ظهر روز جمعه مستحب است که حمد و سوره بلند خوانده شود و مستحب است که سورۀ جمعه و منافقین خوانده شود⁴ ـ خلاصه نماز را به یکی از این دو کیفیت تمام می‌کنید. وقتی که تمام کردید، الآن تکلیف به اتیان یعنی تحققش آمد. اگر سریع خواندید، سریع می‌آید اما برای کسی که سوره‌های طوال می‌خواند دیرتر می‌آید. الآن او نمی‌تواند صلاة عصر بخواند درحالی‌که وقت صلاة عصر شما رسیده است، توجه می‌کنید؟!

این‌طور می‌شود توجیه کرد که حضرت در اینجا نمی‌خواهند تعیین کنند اگر بخواهند تعیین کنند ما می‌مانیم؛ چون من در بعضی از تقریرات دیده‌ام. نمی‌دانم از چه کسی بود، شاید آقای شاهرودی بود، من تقریرات ایشان را دربارۀ صلاة مسافر نگاه ‌کردم. مثلاً به‌عنوان چهار دقیقه، چهار دقیقه که چیزی نیست، از کجا شما می‌گویید که چهار دقیقه؟! حالا بنده صلاة ظهر را در دو دقیقه می‌خوانم؛ صلوات‌هایش را حذف می‌کنم و تشهد را کم می‌کنم، از سه‌تا سبحان‌الله و الحمدلله یکی‌ را می‌گویم، ـ سه‌تا که واجب نیست همان یکی‌ واجب است، سه‌تا مستحب است ـ بالأخره ما نمی‌توانیم معیار قرار بدهیم که متعارف چیست. متعارفی الآن در دست ما نیست که بخواهیم روی آن حساب کنیم. از شما سؤال می‌کنم: الآن متعارف اربع رکعات چند دقیقه می‌شود؟! پنج دقیقه، حالا اگر شخصی نماز چهار رکعتی را در سه‌ دقیقه خواند یعنی هنوز وقت صلاة عصر برای او نیامده است و باید دو دقیقه صبر کند؟!