
هدف پروردگار از خلقت انسان
تبیین مقام عبودیت
علامه سید محمدحسین حسینی طهرانی (رضوان الله علیه) در این سخنرانی ارزشمند رسیدن به مقام عبودیت مطلق در برابر پروردگار را هدف اصلی خلقت انسان دانسته و عمل نکردن به قرآن و سنت و پرداختن به امور دنیوی را علت عدم وصول به این کمالات میداند. ایشان راه رسیدن به این هدف را عبور از صفات نفس و تبدیل صفات سیئه به حسنه در نظر میگیرد و زاد و توشه این سفر معنوی را، توکل بر خدا و عمل به قرآن و سنت معرفی میکند. حضرت علامه یکی از نتایج این سفر سلوکی را زدوده شدن کدورتهای درونی و در نهایت، مشاهده و لمس حقایق عالم آخرت در همین دنیا میداند.
هدف پروردگار از خلقت انسان
6پس خدا خیر محض و رحمت محض است، و ما را هم به خیر و رحمت محض دعوت كرده. هرجا ما ببینیم كه نظرمان خلاف این باشد، این از آنِ خدا نیست؛ او را در خودمان باید بجوییم و درست كنیم كه نظر ما اشتباه است و الّا خداوند خیر محض است.
یكی از نتایج سلوك الی اللَه زدوده شدن غلّ و غش و كدورتهای باطنی است
إن شاء اللَه به خواست خدا كه حركت میكنیم، میرسیم، آنوقت دیده میشود كه ای عجب آنچه را كه فرمودهاند، درست درآمد! اینكه میگفتند بهشت اینطور است و حورالعین اینطور است و ﴿جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ﴾ 1 اینطور است، عجب! درست در آمد! كما اینكه در قرآن مجید داریم، كه بهشتیها به جهنّمیها میگویند:
﴿قَدْ وَجَدْنا ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا﴾2 «ما آنچه را كه خدا به ما وعده داد از بهشت و رضوان و فضاهای واسعه [همه را حق و استوار یافتیم! آیا آنچه را هم كه پروردگار شما به شما بیم داده بود و بر حذر داشته بود حق و استوار یافتید؟!3]
چنانچه میفرماید: ﴿وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ إِخْواناً عَلى سُرُرٍ مُتَقابِلِينَ﴾ 4و5
غِلّ همین كثافات را میگویند، مثلًا شكر را كه میخواهند آب كرده و شیرینی درست كنند، روی آن اوّل یك كثافاتی میگیرد، و بعد باید مادّهای به آن بزنند، مثل آن مادّهایكه میزنند و تمام كثافات را میگیرد، پاك و صاف و طیب و طاهر میكنند. خدا قلوب مؤمنین را اینطور از هر غلّ و تاریكی و كدورت بیرون میآورد.
بعد كمكم به جایی میرسد كه انسان به همه اهل عالم حتّی به كفّار و اشقیاء به نظر محبّت و عطوفت نگاه كرده و برای آنها دلسوزی میكند، برای كافرها دلسوزی میكند، و میگوید: ای خدا بیا این فرد را هدایت كن! كافر است امّا هدایتش كن. زحمت میكشد آنها را هدایت كند، زحمت میكشد آنها را مسلمان كند. پیغمبر صلّی اللَه علیه و آله و سلّم جنگ میكردند، كشته میشدند، كشته میدادند، برای اینكه آنها مسلمان بشوند، راه خودشان را پیدا كنند و بروند. انسان یك نظر رحمت واسعهای به همه خلق پیدا میكند و برای همه خلق خیر خواه است و هر كدام را به حسب درجه و مرتبه خود خواهان است، دوست دارد كه همه راه مستقیم و صراط انسانیت و اسلام را طی كنند و به خدا برسند و به سوی مقصد و ممشای صحیح قدم بردارند. دیگر هیچ غلّی، حسدی، كِبری، دغدغهای، غشّی، نگرانیای در آن نفس نیست.
- سوره البقرة (٢) قسمتى از آيه ٢٥.
- سوره الأعراف (٧) قسمتى از آيه ٤٤.
- معاد شناسى، ج ١٠، ص ٢٦.
- سوره الحجر (١٥) آيه ٤٧.
- معاد شناسى، ج ٢، ص ١١١: «و بيرون آورديم آنچه از كدورت و غلّ در سينه رستگاران بود و پاك و پاكيزه در بهشتهايى كه آبهاى روان در آن جارى است همچون برادر واقعى بر روى تختها مقابل يكديگر نشسته و بر جمال هم نظر مىكنند.»
