عرفان چیست و عارف کیست؟

اینها مصائبی است که بر بستر علمی ما در طول ازمنه به‌واسطۀ عدم آگاهی و جهالت افراد، گذشته و نسبت به این قضیّه محروم شدند. این نکته، نکتۀ بسیار بسیار مهمی است.

نکته مهم در مطالعه سیره اولیای الهی 

لذا وقتی که این دوستان اینجا آمدند و خواستند بنده برای کنگرۀ مرحوم حدّاد مطالبی به عرضشان برسانم، عرض کردم که بنده فقط در محدودۀ فهم و فکر خود می‌توانم مطالبی خدمتتان عرض کنم؛ ولی رسیدن به این مسائل نیاز به یک افق و به یک فضای دیگری دارد و آیا اصلاً صلاح هست که درآن فضا صحبت بشود یا نه؟! دیگر مطلب در اینجا شکل دیگری پیدا می‌کند. بعد از گذشت دو سه جلسه که در خدمت دوستان بودیم و سؤالات متعددی که در اینجا مطرح شد ـ البتّه سؤالات بسیار خوبی بود. از روح مجرّد سؤالاتی کردند و همین‌طور مطالبی از این طرف و آن طرف و خیلی سؤالات پخته و علمی بود ـ بنده در جلسه سوم عرض کردم که توقع بنده این بود که شما از خود حالات مرحوم حدّاد و از مبانی ایشان از افکار ایشان از روش ایشان سؤال کنید. این سؤالاتی که شما کردید همه خیلی خوب بود، سؤالاتی است که بالأخره بزرگان این مطالب را نوشته‌اند و طبعاً برای خواننده سؤالاتی مطرح خواهد شد و خیلی خوب و مفید است؛ ولی حالا که قرار بر این است که این کنگره برگزار بشود، بهتر است که در محدوده و فضای آنچه که از این شخصیت بزرگ، برای افرادی که در محیط اطراف ایشان بودند و از حواریان ایشان بودند و با ایشان مصاحبت داشتند به مَنصّۀ ظهور رسیده و این‌گونه مسائل [سئوالاتی] مطرح بشود. مسائلی که ما بتوانیم از این مسائل برای تصحیح منهج خودمان استفاده کنیم.

الآن مطلبی که هست و حضرت‌عالی نسبت به این مسئله اشاره داشتید، این است که اینها بزرگانی بودند که سالیانی در این روزگار گذراندند و به قدس و تقوا معروف بودند. افرادی‌که با آنها ارتباط داشتند، حشر و نشر داشتند، حالاتی از آنها مشاهده کردند در حرکات و سکناتشان مسائلی دیدند. الآن کدامیک از این مطالب می‌تواند برای ما مفید باشد؟