سیروسلوک، راه ذلت و تواضع

چهارم: لزوم زیرکی سالک و مطرح نکردن مسائل تفرقه‌انگیز

مطلب دیگر اینکه: من نمی‌توانم این مطالب را به همه بگویم؛ ولی به شما که می‌توانم بگویم: ما باید در مطالب و مسائل خیلی زیرک باشیم. از هر چیزی که موجب خدای‌نکرده تفرقه، برانگیخته شدن احساسات، مسئله‌دار شدن و نمود است پرهیز و احراز کنیم. اگر می‌توانیم جوری در میان رفقا و بین جمیع رفقا حرکت کنیم که کسی نتواند از ما بهانه‌ و مستمسکی بگیرد، چرا این کار را نکنیم؟! یک‌وقت من براساس تکلیف حرکت می‌کنم و جلو می‌روم، [در این ‌صورت] هزار بار هم به من بگویند خب بگویند، عیبی ندارد؛ [اما] یک‌وقت نه، بیخود و بی‌جهت من بیایم کاری را انجام دهم ‌که نمودی داشته باشد و [با آن] دو تا هم بر سر بقیّه بزنم: «چشمتان دربیاید! ما این کار را می‌کنیم، دلمان هم می‌خواهد!» چرا انسان این کار را انجام بدهد؟!

گفت: أُستُر ذَهَبَک و ذِهابَک و مَذهَبَک.¹ سه چیز [را مخفی کن]: پول؛ اگر پول داشته باشی و همه ببیند، می‌آیند سراغت؛ همه فقیر و طلب‌کار می‌شوند. اما اگر کسی نداند، در راه خودش می‌توانی خرج کنی. ذَهَب و پولت را کسی نفهمد، کسی نبیند.

و ذهاب خودت را [مخفی کن]! لازم نیست به همه اعلام کنی کجا می‌خواهی بروی: «آقا من دارم به اینجا می‌روم! آنجا می‌روم! فلان کار را می‌خواهم بکنم!» ذهاب یعنی حرکت‌های اجتماعی؛ حرکت‌هایی که انسان انجام می‌دهد. لازم نیست کسی بداند. [اگر این کار را نکنی] در میان مردم شبهاتی پیدا می‌شود.

و مَذهبَک: مذهبت را به کسی نگو، نشان نده! حالا شما از آقا تقلید می‌کردید باید سر چهارراه لاله‌زار و استانبول اعلان کنید؟! که: «ای مردم! ما از آقای طهرانی تقلید می‌کنیم! ما سالک هستیم، ما عارف هستیم! ای بدانید!» جوری در میان مردم باش که حتی زنت نفهمد اصلاً چه مرامی داری! حالا یک‌وقت خوب است زن انسان متوجه شود و او هم هم‌مسلک و همراه شود؛ ولی اگر می‌بینی باعث [شبهه می‌شود،] زن نفهمد.