رابطۀ حج و ولایت و اهمیت حفظ آثار آن

من خنده‌ای کردم و گفتم:

آقای فلان، ما این کار را هم انجام نداده‌ایم! پس خیال و پروندۀ ما صافِ صاف است و اصلاً هیچ [عملی] در آن نیست تا عرضه بداریم! 

اهل توحید، همۀ امور را به خدا واگذار می‌کنند

او متوجه نشد که من چه می‌گویم و مقصودم چیست؛ می‌خواستم به او بگویم: این کار تو هم توفیقش از کجا آمده است که تو [آن را] به خدا عرضه می‌داری؟ اگر یک شب خدا باعث می‌شد تو بخوابی، آن وقت می‌توانستی الآن این حرف را بزنی؟! اگر تو در این شش ماه مریض می‌شدی، آن‌وقت می‌آمدی در اینجا افتخار کنی و پُز بدی که: خدایا، من شش ماه چه کردم؟ پس هم قدرتش را «او» داده، هم موانع را «او» برطرف کرده و هم توفیقش را «او» داده است. آن‌وقت ما بیاییم این را در قبال خدا عرضه بداریم: «خدایا، ما شش ماه شب‌ها را تا به صبح بیدار بودیم و صبح‌ها را هم تا به شب روزه داشتیم؛ ما این کار را انجام دادیم.» نه؛ اگر هم [این عمل را] انجام داده‌ای، نباید اصلاً در فکر و ذهنت بیاید که ‌چنین کاری انجام داده‌ای.

فرق راهی که موحّدین، اولیاء و اهل توحید نشان داده‌اند، این است؛ فرق این راه با بقیّۀ [راه‌ها] در این است که اهل توحید، همۀ [امور] را به خدا واگذار می‌کنند و برای خود چیزی بر نمی‌دارند. 

انجام اعمال توسّط مرضیٰ، در شب قبل از وقوف در عرفات اشکال ندارد.

[سؤال:] ما در مکه، یک روز قبل‌از اینکه به منا و عرفات برویم مُحرم شدیم. دندان درد داشتم؛ گفتند: «کسانی‌که مشکل دارند نمی‌توانند طواف و اعمالشان را در برگشت انجام دهند، چون برای برگشتن شلوغ می‌شود؛ طواف و سعی بین صفا و مروه شلوغ می‌شود؛ لذا الآن بیایید این اعمالتان را انجام بدهید.» آیا کاری که انجام دادیم درست بوده؟

[جواب:] شب چه روزی بود؟