حقیقتِ ولایت

برخی در پاسخ می‌گویند:

این مسئله ساده است؛ زیرا خداوند متعال به برخی از خلایق خود، چه پیامبران و چه غیر پیامبران اذن می‌دهد؛ اگر او را صدا بزنند و دعا کنند، دعای آنان را مستجاب می‌کند. به عبارت دیگر حضرت موسی هرگز کاری نمی‌کند! بلکه حضرت موسی و سایر ائمه و پیامبران علیهم السّلام مانند دیگر افراد بشرِ این عالم هستند و هیچ تفاوتی بین ما و آنها وجود ندارد، جز اینکه آنها خداوند متعال را صدا می‌زنند و به پیشگاه او دعا می‌کنند و او دعایشان را مستجاب می‌کند؛ اما سایر افراد اگر خداوند متعال را صدا بزنند، او به آنان پاسخ نمی‌دهد. بنابراین، ابداً هیچ تفاوتی بین ما و آنها نیست.

در پاسخ باید گفت: این افراد هرگز از مسائل غیب و قدرت انسان بر اِعمال [اراده] و تصرف در اشیاء، چیزی ادراک نکرده‌اند! برای انجام کاری در عالم ماده، ابتدا در درون و نفس ما میل و اشتیاق برای ایجاد یا تغییر و تبدیلِ آن مسئله به وجود می‌آید، سپس عزم و اراده بر انجام آن کار تعلق می‌گیرد، پس از آن ارادۀ نهایی تحقق می‌یابد که همان علت نهایی برای ایجاد این فعل در عالم خارج است. همان‌طور که ما چنین عمل می‌کنیم، پیامبر نیز همین‌گونه [به‌واسطۀ همین سلسلۀ علل] عمل می‌کند. پس هیچ تفاوتی بین فعلِ ما و فعلِ رسول خدا وجود نخواهد داشت!

آیا می‌توانیم بگوییم که «انسان قادر بر انجام فعلی در عالم خارج نیست و باید از خداوند متعال بخواهد و به درگاه او دعا کند که مثلاً این قرآن را برای او باز کند، و سپس خداوند متعال این قرآن را باز می‌کند»؟! آیا این تصوّر صحیح است؟! خیر! خداوند متعال انسان را قادر ساخته است که این مسئله را در عالم خارج ایجاد کند، همان‌طور که پیامبر را قادر ساخت که شقّ‌القمر کند و چوب مُرده را زنده و به مار تبدیل کند، یا آنکه آب رود نیل را به مانندِ یخ یا به مِثلِ سنگ تبدیل نماید و قوم موسی از آن عبور کنند. یعنی این آبی که در رودخانه است ملکوت خاصی دارد و حضرت موسی در ملکوتِ آن تصرف و آن را به یخ تبدیل کرد و انسان می‌توانست روی آن راه برود. پس از آنکه قومش عبور کردند، مجدداً در ملکوت آن تصرف کرد و آن را به آب تبدیل کرد؛ لذا فرعون و قومش در آن غرق شدند.¹