ولایت تکوینی انبیاء و ائمه علیهمالسلام
16اینجا مطالب دیگری وجود دارد که انشاءالله در جلسات آتی دربارۀ آن سخن خواهیم گفت.
والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
پاسخ به سؤالی دربارۀ علت ترس حضرت موسی از معجزۀ خود
رفیق ما پرسیدهاند: اگر حضرت موسی علیه السّلام میدانست که عصا تبدیل به اژدها میشود، پس چرا از آن ترسید؟1
استاد: از آنجا که این مسئله در ابتدای امر تحقق یافته بود، حضرت موسی علیه السّلام در ابتدای امر، در نفس خودش وقوع این مسئله را بعید میدانست؛ یعنی او به این مسئله انس و عادت نداشت. این مسئله طبیعی و واضح است، و از قضایایی است که به نفس مربوط میشود. نفس او تا آن زمان به بروز چنین کیفیتی عادت نداشته است؛ لذا در ابتدای امر از آن ترسید، اما وقتی به آن عادت کرد، ترسش هم برطرف شد.
این [ترس] نشان میدهد که این قدرت از جانب خداست و اینکه پروردگار میخواهد به حضرت موسی بفهماند که [حتی] این مسئله نباید باعث عُجب تو شود؛ تو هم مانند سایر افراد هستی! این [معجزه] یکی از نعمتهای خدا بر توست؛ تو کسی هستی که از اژدها میترسی، اما قدرت در دست توست و این عصا را به اژدها تبدیل میکنی؛ با اینحال از آن میترسی!
همانطور که در روایتی آمده است: خداوند به حضرت سلیمان ـ علیٰ نبینا و آله وعلیه السلام ـ استیلاء و تسلط بر بادها را عطا فرمود؛ همانطور که در آیه آمده است: ﴿فَسَخَّرْنَا لَهُ الرِّيحَ تَجْرِي بِأَمْرِهِ رُخَاءً حَيْثُ أَصَابَ﴾.2 حضرت سلیمان ـ علی نبینا و آله وعلیه السلام ـ در نفس خودش چیزی احساس کرد که «من میتوانم باد را به مکانهای دوری بفرستم» و امثال اینها. [در آن وقت] مکاشفهای برای حضرت سلیمان ظهور کرد: باد به سخن درآمد و گفت: «آیا میدانی چرا خداوند مرا تحت سیطره و فرمان تو قرار داد؟» حضرت سلیمان فرمود: «نه.» باد گفت: «برای آنکه بدانی همۀ این مسائل و حوادث مثل باد است! یعنی ابداً اصالت و استقلالی ندارد! اگر خدا اراده کند، تحقق پیدا میکند، و اگر نخواهد, تحقق پیدا نمیکند. پس این تسلط بر بادها، تو را مغرور نکند.»3
- سورۀ نمل (27) آیۀ 10:
﴿وَ أَلْقِ عَصاكَ فَلَمَّا رَآها تَهْتَزُّ كَأَنَّها جَانٌّ وَلَّى مُدْبِراً وَ لَمْ يُعَقِّبْ يا مُوسى لا تَخَفْ إِنِّي لا يَخافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُونَ﴾. معادشناسی، ج 9، ص 59:
«و ای موسی! عصای خود را بیفکن! پس چون دید که آن عصا به حرکت و جنبش افتاد که همچون اژدهایی در حرکت است، چنان موسی ترسید که پا به فرار گذارد و دیگر روی خود را به عقب باز نگردانید! و در این وقت به او خطاب رسید که ”ای موسی مترس! زیراکه پیامبران مرسل در نزد من نمیترسند!“» - سورۀ ص (38) آیۀ 36. معادشناسی، ج 9، ص 59:
«ما باد را تحت فرمان او آوردیم که به امر او با آرامی هرجا که بخواهد برود.» - علل الشّرائع، ج 1، ص 72:
«حدّثنا سلیمانُ الغازی قالَ: سَمِعتُ علیَّ بنَ موسی الرّضا علیهما السّلام یَقولُ عن أبیهِ موسیٰ عن أبیهِ جعفرِ بنِ محمدٍ علیهم السّلام فی قَولِهِ عزّوجلّ: فَتَبَسَّمَ ضاحِکًا مِن قَولِها. قالَ:... قالَتِ النّملَةُ: ”هل تَدری لِمَ سُخِّرَت لَکَ الرّیحُ مِن بینِ سائر المَملَکةِ؟“ قالَ سلیمان: ”ما لی بهذا علمٌ!“ قالتِ النّملَةُ: ”یَعنی عزّوجلّ بذلکَ: لَو سَخّرتُ لکَ جمیعَ المَملَکةِ کما سَخَّرتُ لَکَ هذه الرّیحَ لَکانَ زَوالُها مِن یَدِکَ کَزَوالِ الرّیحِ!“ فَحینئذٍ فتَبَسَّمَ ضاحِکًا مِن قَولِها.“»
- سورۀ نمل (27) آیۀ 10:

