
خصوصیات ماه مبارک رمضان
از منظر روایات و سیرۀ بزرگان
حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیه) در این جلسه که در روزهای پایانی ماه مبارک رمضان 1419 ه.ق ایراد فرمودهاند، به تبیین جایگاه تکوینی و خصوصیات حقیقی ماه مبارک رمضان از منظر روایات و سیرۀ بزرگان میپردازند. مرحوم استاد با نفی قراردادی بودن زمانهای عبادی، تأکید میکنند که ماههای قمری دارای آثار وضعی و واقعی بر روح انسان هستند که تغییرناپذیرند. در روایات، ماه رمضان را به عنوان ماه ضیافت الهی معرفی شده که در آن حتی نفس کشیدن و خوابیدن نیز عبادت محسوب میشود. در ادامه، حضرت استاد بر اهمیت خاص دهۀ پایانی این ماه تأکید کرده و آن را فرصتی استثنایی برای رسیدن به عالیترین مراتب معرفت و عبودیت میدانند. در نهایت، بهرهمندی از این فیوضات به حسنظن بنده نسبت به پروردگار و همت او برای نیل به کمالات انسانی وابسته دانسته شده است.
خصوصیات ماه مبارک رمضان
توضیحات:
حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (رضواناللهعلیه) در این جلسه که در روزهای پایانی ماه مبارک رمضان 1419 ه.ق ایراد فرمودهاند، به تبیین جایگاه تکوینی و خصوصیات حقیقی ماه مبارک رمضان از منظر روایات و سیرۀ بزرگان میپردازند. مرحوم استاد با نفی قراردادی بودن زمانهای عبادی، تأکید میکنند که ماههای قمری دارای آثار وضعی و واقعی بر روح انسان هستند که تغییرناپذیرند. در روایات، ماه رمضان را به عنوان ماه ضیافت الهی معرفی شده که در آن حتی نفس کشیدن و خوابیدن نیز عبادت محسوب میشود. در ادامه، حضرت استاد بر اهمیت خاص دهۀ پایانی این ماه تأکید کرده و آن را فرصتی استثنایی برای رسیدن به عالیترین مراتب معرفت و عبودیت میدانند. در نهایت، بهرهمندی از این فیوضات به حسنظن بنده نسبت به پروردگار و همت او برای نیل به کمالات انسانی وابسته دانسته شده است.
خصوصیات ماه مبارک رمضان
6اینکه شش ماه ساعت را یک ساعت جلو میبریم و شش ماه عقب میبریم، دست خودمان است. حالا مجلس بیاید بگوید: «ما بنا بر مصالحی که در نظر داریم، اصلاً دلمان میخواهد اولِ سال را از اول پاییز قرار دهیم.» خب، این اشکالی بههم نمیرساند؛ آسمان که بههم نمیآید؛ زلزله که نمیشود! آیا ابر و طوفان میشود؟! نه؛ اولِ سال، اول بهار است و حالا میخواهیم اولِ آن، اول پاییز باشد؛ اشکالی پیش نمیآید. ولی در اسلام اینطور نیست؛ اسلام میگوید در تمام کارهایت باید منطق را رعایت کنی؛ در این مورد هم باید منطق را رعایت کنی. شما از سال قمری، بهتر پیدا کنید، ما آن را بهعنوان سال حساب میکنیم؛ اما نمیتوانیم پیدا کنیم. چرا؟ چون بقیه قراردادی است؛ ولی این منطق است. ما که اولِ محرّم را اولِ سال حساب میکنیم، بهخاطر چیست؟ بهخاطر هجرت پیغمبر است؛ یعنی هجرت پیغمبر یک امر واقعی است و بعد، آن چند روز [تا زمان دقیق هجرت] را استثنا میکنند و ندیده میگیرند تا از اول محرّم، آن سالِ حقیقی شروع شود.
خصوصیات متفاوت هر یک از ماهها نسبت به یکدیگر
خب، بر این سال، مسائلی برای انسان بار میشود؛ محرّمِ انسان یکجور است، ماه صفر یکجور است، در ذیقعده و ذیحجه یکجور است. آن آثاری که برای حضرت موسی آمد، آن آثار برای محرّم و صفر که نیامد. [آیۀ] ﴿وَوَٰعَدۡنَا مُوسَىٰ ثَلَٰثِينَ لَيۡلَةٗ وَأَتۡمَمۡنَٰهَا بِعَشۡرٖ﴾1 اینها همه برای ذیقعده [و دهۀ ذیحجه] بود. لذا بزرگان آن دهۀ ذیحجه را خیلی محترم میشمرند و در سابق، همهاش را روزه میگرفتند و حالاتی برایشان پیدا میشد؛ شبیه همان حالاتی که برای حضرت موسی پیدا شد. و اینها بهخاطر خصوصیتی است که در آن موقع بوده است. اینها برای خصوصیت آن موقع است.
همینطور خصوصیت ماه رجب (ماهی که از سابق معروف بود اختصاص به اولیا دارد)، آنقدر قوی است و آنقدر حالاتی برای انسان بهوجود میآورد که افراد عادی نمیتوانند آن حالات را تحمل کنند. لذا خداوند متعال در این ماه، فیضش مخصوصِ اولیا و آن کسانی است که در مراحل بالا هستند؛ آنها حتی ماه رجب را بر ماه رمضان هم ترجیح میدادند.
- . سورۀ اعراف (7) آیۀ 142. ترجمه:
«و با موسی سی شب وعده گذاشتیم و آن را با ده شب دیگر تمام کردیم.» (محقق)
- . سورۀ اعراف (7) آیۀ 142. ترجمه:
