
ترجمه و بیان رسالۀ حقوق امام سجاد علیه السلام
مجلس اول
حقوق سهگانه انسان در رساله حقوق، محور این گفتار از حضرت علامه آیتالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی میباشد که با تبیین تقسیمبندی حقوق به حق خدا، حق نفس و حق مردم آغاز میشود و ملاک عدالت و ظلم را در ادای هر حق در جای خود بیان میکند. در ادامه، با معرفی رسالۀ حقوق امام سجاد علیهالسلام و اشاره به اعتبار سند آن، متن روایت مبنای شرح قرار میگیرد. سپس حق خدا بهعنوان توحید و اخلاص در عبادت، و پس از آن حقوق نفس و حقوق اعضای انسان همچون زبان، گوش، چشم، دست و پا توضیح داده میشود. آنگاه حقوق عبادات مانند نماز، حج، روزه، صدقه و قربانی و نیز حقوق اجتماعی مانند حق حاکم و استاد تبیین میگردد تا روشن شود که سلوک انسانی در گرو شناخت دقیق این حقوق و عمل به آنهاست.
ترجمه و بیان رسالۀ حقوق امام سجاد علیه السلام
4حق گوش
و حَقُّ السَّمعِ تَنزیهُهُ عن سَماعِ الغِیبَةِ و سَماعِ ما لا یَحِلُّ سَماعُهُ.
«حق گوش تو برای تو، آن است که از شنیدن غیبت، او را منزّه و پاک بداری؛ و همچنین از شنیدن هرچه شنیدنش برای تو حلال نیست.»
حق چشم
و حَقُّ البَصَرِ أن تَغُضَّهُ عَمّا لا یَحِلُّ لَکَ و تَعتَبِرَ بِالنَّظَرِ بِهِ.
«حقی که چشم تو بر تو دارد، آن است که آن چشم را پایین بیندازی و خیره نگاه نکنی به آنچه نگاه کردن تو به آن چیز برای تو حلال نیست؛ و دیگر حقی که چشم دارد این است که با نگاههایی که میکنی عبرت بگیری و از آیات پرودگار، به توحید پرودگار برسی و در راه مصالح خود، چشمت را استخدام کنی.»
حق دست
و حَقُّ یَدِکَ أن لا تَبسُطَها إلیٰ ما لا یَحِلُّ لَکَ.
«حق دست تو بر تو، این است که دستهای خود را نگشایی [و] باز نکنی بهسوی هرکاری که آن کار بر تو حلال نیست.»
حق پا
و حَقُ رِجلَیکَ أن لا تَمشِیَ بِهِما إلیٰ ما لا یَحِلُّ لَکَ فیهِما [فَبهِما] تَقِفُ عَلَی الصِّراطِ، فَانظُر أن لا تَزِلَّ بِکَ فَتَتَرَدّیٰ فی النّارِ.
«حق دو پای تو بر تو، این است که با دو پای خود حرکت نکنی [و] نروی بهسوی آن اماکنی که رفتن بهسوی آن اماکن و وقوف در آن اماکن بر تو جایز نیست؛ چون خداوند علیّ أعلیٰ روز قیامت با همین دو پا تو را روی صراط نگه میدارد. نگاه کن کاری نکنی که در آن روز موجب شود که این پاها بلغزد و تو را به رو در آتش بیندازد.»
حق شکم
و حَقُّ بَطنِکَ أن لا تَجعَلَهُ وِعاءً لِلحَرامِ و لا تَزیدَ عَلَی الشِّبَعِ.
«حق شکم تو بر تو، این است که آن را ظرف برای حرام قرار ندهی؛ و دیگر آنکه زیادیِ از مقدارِ سیر شدن نخوری [و] وقتی که سیر شدی، از غذا دست بکشی.»
حق پاکدامنی
و حَقُّ فَرجِکَ أن تُحصِنَهُ عَنِ الزِّنا و تَحفَظَهُ مِن أن یُنظَرَ إلَیهِ.
«حق آلت رُجولیّت یا آلت اُنوثیّت بر تو این است که از زنا او را محفوظ بداری و او را حفظ کنی از اینکه دیگری به او نظری کند.»
