تأثیر حضور و غیبت امام در مسیر سیر و سلوک

کلام ادیسون و انیشتین راجع به اختراع

 ادیسون یک عبارت جالبی دارد که البته به اندازه و مقدار خودش، فهمیده است؛ ایشان می‌گوید:

اختراع عبارت است از نود و نُه درصد تلاش و کوشش و یک درصد الهام!¹

 و حالا ما مطلب او را عکس می‌کنیم و می‌گوییم: نود و نه درصد الهام است و یک درصد تلاش! چون هر تلاشی نتیجۀ فکر است؛ فکر تلاش می‌آورد و تلاش فکر می‌آورد و آن فکر دوباره تلاش می‌آورد تا اینکه به نتیجه برسد.

 از انیشتین سؤال می‌کنند که چگونه این اکتشافات برای شما پیدا می‌شود؟ می‌گوید:

اکتشاف چگونگی ندارد، این همان جرقه‌هایی است که به [ذهن] انسان می‌خورد.²

 انسان نشسته است و یک‌مرتبه جرقه‌ای [به ذهن او] می‌خورد؛ چه کسی این جرقه را می‌زند؟! چه کسی این فکر را می‌اندازد؟! شما که خبر نداشتی! این را می‌گویند مظهر اسم علیم. و آن کسی که می‌آید اداره و تدبیر می‌کند و آن علم را به هر ظرفی به‌مقتضای ظرفیت خودش افاضه می‌کند، امام علیه السّلام است.

حکایتی آموزنده حضرت ابوالفضل و مرد عالم!

 نقل می‌کنند: یک روز یکی از علماء که ظاهراً در زمان میرزای قمی بوده است در درس گفته بود: «معلوم نیست این مطالب و مباحثی را که الآن ما می‌خوانیم حضرت ابوالفضل هم خبر داشته باشد!»

 حال، من این را از قول او می‌گویم: اگر ما خیلی بخواهیم احترام بگذاریم روی سر امام احترام می‌گذاریم، چون علم امام علم لدنّی است و آن را دیگر نمی‌شود کاری کرد؛ اما حضرت ابا الفضل خُب بله، شخص صالحی بود، عبد صالحی بود، برادر امام حسین بود و به کربلا آمد و[مجاهدها کرد]؛ ولی این علومی که ما داریم، علمی است که با زحمت و تلاش و مطالعه و این مسائل برای انسان پیدا می‌شود.

 این مطالب را به شاگردانش می‌گفت. در همان شب حضرت ابا الفضل را در خواب می‌بیند؛ حضرت می‌فرمایند: خُب، بیا ببینیم! و یک مسئلۀ اصولی را مطرح می‌کنند و شروع می‌کنند به بحث کردن، و آن عالم در همان دو جملۀ اول می‌ماند! صبح بلند می‌شود و استغفار می‌کند.