تأثیر حضور و غیبت امام در مسیر سیر و سلوک

ترک مستحبات به بهانۀ پرداختن به مباحث علمی

 مرحوم والد ـ رضوان‌اللَه‌علیه و روحی فداه ـ می‌فرمودند:

در نجف میان جمعی از علماء نشسته بودم، صحبت در این بود که: «آقا این بیداری شب و بین‌الطلوعین و نماز شب برای آدم‌های بی‌کار است؛ ما علماء، شب درس می‌خوانیم و مطالعه می‌کنیم و باید فردا با شاگردان خود بحث کنیم و طَرَف بشویم! آخر با این شاگردان و مطالعه و [درس] دیگر مجالی نمی‌ماند که انسان بلند شود و نماز شب بخواند.

اینها برای آدم‌های بی‌کاری است که در زمان پیغمبر بودند و خُب کاری نداشتند؛ نه روایتی و نه درس و بحثی داشتند، صبح می‌آمدند پیغمبر را می‌دیدند و بعد هم پیِ کارشان می‌رفتند، و لذا اول شب می‌خوابیدند و به مستحبّات هم می‌رسیدند. لذا این امور مربوط به آن افراد است.

اما آن کسی که می‌خواهد فردا درس بدهد باید دو سه ساعت مطالعه کند، لذا دیگر نیازی به نماز شب خواندن ندارد و طبعاً حال و مجالی برای نماز شب و این امور باقی نمی‌ماند.» و این مسئله را هم جدّی مطرح می‌کردند!

 بعد ایشان می‌فرمودند:

یکی از آقایانی که در آن مجلس بود و اهل ریاضات و بیداری شب و این مسائل هم بود، به آنها رو کرد و گفت:

«یک چیزی از شما سؤال می‌کنم، و آن اینکه: أتَشرَبونَ القِرشَه؟ ـ به قول عرب‌ها ـ آیا شما قلیان می‌کشید؟»¹

گفتند: بله!

گفت: «این‌قدر نماز شب اهمّیت ندارد که نیم ساعت قلیان کشیدن را ترک کنید و به جایش قبل از اذان بلند شوید؟! این یعنی قلیان کشیدن از نماز شب برای شما مهم‌تر است!»²

تأثیر امور اعتباری در عمل بر طبق حق

 خدا نیاورد که پروندۀ انسان را بیاورند و به او نشان بدهند، آن‌وقت می‌فهمد که در هر چیزی که بگوییم لَنگ است و مانده است! اگر انسان بخواهد کلاه خود را قاضی کند و به واقعیّت برسد، خیلی از قضایا و قضاوت‌ها و برداشت‌ها و حکم‌هایی که راجع به اشخاص می‌کند به‌صورتی بسیار عجیب و دقیق تغییر خواهد کرد.