امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى‏

اینها مطالبی است كه ما از مرحوم آقا شنیده‌ایم و تا به حال مخفی بود و من می‌خواهم تا حدودی آن را باز كنم.

بعضی از سلوك تصوّر دیگری دارند؛ تصوّر می‌شود: سالك آن كسی است كه در یك خطّی قرار گیرد و سَری بسپرد و آدابی را انجام دهد. این‌طور نیست؛ سلوك كار كردن دارد و این طیب در این موقعیت سالك إلی اللَه است. هرچه او را اذیت می‌كنند و شكنجه‌اش می‌دهند و مضروبش می‌كنند و بالأخره تمام بلاها و مصائب را بر سر او می‌آورند، او می‌گوید: «من به سید تهمت نمی‌زنم و دروغ نمی‌گویم!» در زندان هر اذیتی بر او وارد می‌كنند تا حرف دلخواه آنان را بزند، او خود را مصداق این بیت خواجه می‌بیند كه:

علّامه طهرانی: «طیب دوران سلوكش را در زندان گذراند!»

هر بلائی كه بر سرش می‌آورند او یك قدم به خدا نزدیك می‌شود؛ با هر یك ضربه شلّاق، یك قدم نزدیك‌تر می‌شود. اگر آنجا اقرار می‌كرد می‌ماند، امّا چیزی نمی‌گفت و یك قدم جلو می‌آمد و همین‌طور قدم به قدم جلو رفت تا به جائی رسید كه مرحوم آقا درباره او این عبارت عجیب را فرمودند كه:

«طیب دوران سلوكش را در زندان گذراند!»

حال فهمیدید طیب كیست؟! او كسی است كه تمام دوران سلوكش را در زندان گذرانید، و خوشا به حالش! من می‌دیدم مرحوم آقا به او عنایت خاصّی دارند؛ وقتی كه به حضرت عبدالعظیم علیه‌السّلام مشرّف می‌شدیم، كم می‌شد كه به زیارت قبر طیب نروند. آری، او ولی خداست و از آن‌طرف خبر دارد و می‌داند آنجا چه خبر است.²

بنابراین سلوك عبارت است از: حركت در مسیر حقّ، و اینكه انسان حقّ را ببیند و به آن پایبند شود.

حال به این نكات كاملًا توجّه و دقّت كنیم تا به آن مطلب مورد نظر برسیم.