
امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى
امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى
26در اینجا ملاحظه میكنید كه مرحوم قاضی در زمان حیات خود به این شخص میگوید: بعد از من به آقای انصاری مراجعه كن، و در عینحال در همان موقع آشیخ عبّاس را وصی خود قرار میدهد.
لزوم اطاعت همه افراد از وصی ظاهر، تقدیم مفضول بر فاضل است
خداوند متعال برای هر فردی در ارتباطش با سیر و سلوك، راهی جدا قرار داده است؛ به یكی میگوید مسیر شما این است كه با فلان شخص رفاقت كنی و از
او دستور بگیری و استفاده كنی، و به افراد دیگری هم كه با این شخص در یك سطح نیستند و نمیتوانند از او استفاده كنند، دستور دیگری میدهد. حال، اگر قرار بر این باشد كه ما بگوئیم: تمامی افراد موظّفند كه از وصی ظاهری كه استاد او را تعیین و در ملأ معرّفی كرده اطاعت كنند، لازمهاش تقدیم مفضول بر فاضل و تقدیم مرجوح بر راجح خواهد بود. و به قول شاعر:
ذات نایافته از هستی بخش *** كی تواند كه شود هستی بخش؟1 آن كسی كه راهی را نرفته است، چطور میتواند برای بقیه افراد تعیین كننده باشد؟ و این مسأله مهمّی است كه باید جدّاً بدان توجّه نمود.
بنابر آنچه گذشت پاسخ اشكالها داده شد؛ اشكال اوّل اینكه: چطور مرحوم آقا از اوّل أمر، به مرحوم حدّاد نرسیده بودند؟ اشكال دوّم اینكه: آیا هر شخصی كه به یك بزرگی میرسد، موظّف است كه جمیع مطالبی را كه او میگوید بپذیرد، یا اینكه آن مطالب را بر طبق حالات و مراتب او ردهبندی و طبقهبندی كند؟ چنانكه عرض شد ما این اختلاف را در بینش مرحوم آقا نسبت به مرحوم آیة اللَه شیخ عبّاس قوچانی، و بالاتر نسبت به مرحوم آیة اللَه شیخ محمّدجواد انصاری و از همه بالاتر و در رتبه اعلا نسبت به مرحوم حاج سید هاشم حدّاد رضوان اللَه علیهم أجمعین مشاهده میكنیم؛ تا جائی كه دیدگاه ایشان نسبت به مرحوم حدّاد این بود كه میفرمودند: «اگر ایشان به من میگفتند این لیوان خون را بخورید من میخوردم» ولی نسبت به مرحوم انصاری این بود كه میفرمودند: «من در مسائل مورد اختلاف با ایشان احتیاط میكنم.» و امّا بینش و میزان اطاعت ایشان نسبت به حاج شیخ عبّاس قوچانی كه دیگر معلوم است در چه حدّ و مرتبهای بوده است؛ و مقصود ما از مرتبهبندی و طبقهبندی منطقی همین است.
- امثال و حكم دهخدا، ج ٢، ص ٨٥٤، به نقل از عبدالرّحمن جامى.
