امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى‏

امام آن کسی نیست که به یک نفر یواشکی بگویند. حالا اگر به یک نفر نگفته باشند، ولیّ خودش می‌آید خودش را در دلها جا می‌اندازد، نیاز به وصایت ندارد و الاّ ولیّ نیست و امام نیست.

امام صادق علیه السلام از دنیا رفته، مردم متحیّرند چه‌کار کنند. بعضی‌ها می‌گویند دیگر تمام شد. بعضی‌ها می‌گویند این‌طور شد. چند‌تا از اصحاب نشستند همین‌طور که صحبت می‌کنند: یک‌دفعه می‌بینند یک مردی دارد اشاره می‌کند: بیائید! می‌ترسند، خیال می‌کنند جاسوس خلیفه است، حرف‌ها را شنیده، آنجا موقعیّت، موقعیّت بسیار خطیری بود. بعد اینها را می‌آورد در خانه موسی بن جعفر. وارد می‌شوند. [می گوید] بیائید داخل! فلانی! فلانی! فلانی! بلند شوید بیائید داخل، می‌آیند داخل. [امام می فرماید] «آیا راجع به من صحبت می‌کردید؟ سؤال کنید!» ¹خوب، این امام است. چه کسی [به او] گفته بود؟ آیا اینها به توصیه یواشکیِ فرض کنید که امام صادق، بلند شدند رفتند؟ اینها که اصلاً خبر نداشتند!

پس این مسئله امامت و مسئله ولایت، اساساً جدا است و اصلاً ربطی به وصایت ندارد. وصایت باید برای فردی باشد که آن فرد لولا (بدون) حجّیت، [کسی] به او رجوع نمی‌کند. یعنی حجّیت، حجّیت تعبدیّه است که از ناحیه حجّت عنایت می‌شود.

مثلاً فرض کنید که ما در مورد حجّیت خبر واحد چه می‌گوییم؟ بر طبق روایاتی که از ائمّه علیهم السّلام هست، ائمّه می فرمایند: اگر فردی مورد وثوق شما بود، ما آن را بر شما حجّت قرار دادیم؛ شما می‌توانید مراجعه کنید. البتّه بنابراین که ما حجّت خبر واحد را از ناحیه تعبّدی بدانیم، نه از ناحیه سیره عقلایّه و امثال ذلک! یعنی اگر یک نفر آمد، شما نمی‌دانید که این شخص صالح هست یا صالح نیست و اگر امام فرمود حرف این را بپذیر، ما می‌گوییم سمعاً و طاعتاً، می‌پذیریم. امّا به تنهایی نمی‌پذیریم. معنایش همین است دیگر!

امّا سؤالی که از شما می‌کنم: آیا در مورد خبر متواتر، یک خبری که هزار نفر نقل بکنند، آیا امام می‌گوید خبر متواتر را بپذیرید؟ این که گفتن ندارد. چه امام بگوید، چه امام نگوید، ما این خبر متواتر را می‌پذیریم. چرا؟ چون حجّیتش ذاتی است. خبری که هزار نفر نقل بکنند، این علم آور است. شما دیگر در آن شک نمی‌کنید. به‌خصوص که این تواتر، تواتر لفظی باشد.