امكان طىّ طریق، قبل از وصول به ولىّ الهى‏

تکلیف سالک در زمان عدم دسترسی به ولی الهی

افتراق بین دو قضیّه را متوجّه شدید؟! در آنجا می‌دانستند ولیّ هست و زیر آب را زدند. گفتند: نیازی به ولیّ نداریم. در اینجا ما نمی‌دانیم ولیّ کیست ـ از یک طرف ـ خدا خودش بیاید برای ما معرّفی کند. اگر انکار کردیم، مسئله‌ای است. پس ولیّ را که نمی‌دانیم. این یک. از آن طرف، این مطلب که من خدمت شما عرض می‌کنم، مشکلی است که همه دارند مطرح می‌کنند و من چاره نداشتم جز اینکه این مطالب را امشب باز کنم.

مطالبی را که تا بحال از من نشنیدید. چاره نداشتم باز کنم و مطلب را به این کیفیّت بیایم حلاجی کنم. مسئله من این است که در مبانی اعتقادی، خبر واحد نمی‌تواند حجّت باشد ـ این حرف من نیست؛ حرف علاّمه طباطبائی همین است. حرف بزرگان همین است ـ الاّ اینکه خبر واحدِ قطعیّ‌الصّدور و قطعیّ‌الدّلاله باشد. مثل اینکه خود انسان از امام یک مطلبی را بشنود و عین الفاظ امام را هم یادداشت کند؛ نه اینکه حرفی را از امام بشنود، فردا برود یادداشت کند؛ این فایده ندارد. در مبانی اعتقادی که موت و حیات انسان به او بستگی دارد، بهشت و جهنم انسان به او بستگی دارد، سعادت و شقاوت انسان به او بستگی دارد، در این مسائل، مسائل حیاتی، رجوع به خبر واحد ولو موثوق از درجه اعتبار ساقط است. حال اگر از همین فرد موثوق، این روایت، به اطوار مختلف از او نقل بشود که دیگر واویلا است. یک روز این‌طور بیان بکند، روز دیگر یک‌طور دیگر بیان بکند. چه می‌شود قضیّه؟ اصلاً حجّیت ندارد. اصلاً مسئله حجّیت ندارد.

اینجاست که این قضیّه کلی که عمل به طبق دستور و مسئله عقلی رجوع به فردی که اطّلاع او نسبت به قضایا بیشتر است، اینجا خودش را مطرح می‌کند. از آن طرف هم قلب انسان صاف، قلب انسان پاک، تسلیم [است و می گوید]: «خدایا! ولیّ‌تو بیاید؛ از او اطاعت می‌کنیم.» پس حرفی ندارد. اگر نکند معاند است. اگر نکند خلاف است. اگر نکند بر خلاف طریق حرکت کرده. این می‌شود سلوک. این می‌شود طریق واضح. پس بنابراین سلوک عبارت است از حرکت بر طبق مشیّت الهی به عدد مصالح و مفاسدی که برای هر فردی خداوند تقدیر کرده است.