حقیقت دنیا
8این نظر به حكومت و سلطنت، نظر استقلالی است؛ شخص خیال میكند تمام مطلب همین مسند و ریاست است و در ماورای حكومت، حقیقت و ارزش دیگری را نمیبیند تا بهواسطه آن در جریان مسائل انتخاباتی رفتارش را تعدیل كند.
نگاه استقلالی معاویه به حكومت دنیا
نظر ابوبكر، عمر و معاویه، همین نظر استقلالی بود. معاویه با امام حسن علیهالسّلام صلح كرد، ولی ایكاش همانطور كه لشكر شام را جمع كرد و به جنگ با امیرالمؤمنین آمد، به قصد غلبه بر امام مجتبی علیهالسّلام مردانه به جنگ حضرت میآمد؛ اما نامردی به این میگویند كه او با امام مجتبی علیهالسّلام صلح كند و بعد صلحنامه را زیر پایش بگذارد و بگوید: إنّى و اللَه ما قاتَلتُكُم لِتُصَلُّوا و لا لِتَصوموا و لا لِتَحُجُّوا و لا لِتَزَكُّوا؛ إنّكُم لَتَفعَلونَ ذَلك. و لكِنّى قاتَلتُكُم لِأتَأَمَّرَ عَلَيكُم و قَد أعطانىَ اللَه ذلكَ و أنتُم لَهُكارِهُون. ألا و إنّى كُنتُ مَنَّيتُ الحسنَ و أعطَيتُهُ أشياءَ، و جَميعُها تَحتَ قَدَمَىَّ لا أفى بِشَىءٍ مِنها لَهُ.1
«قسم به خدا، من برای اینكه شما نماز بخوانید و روزه بگیرید و حج كنید و زكات بدهید با شما جنگ نكردم؛ شما اینها را انجام میدهید. فقطوفقط با شما جنگ كردم تا بر شما حكومت كنم و امیر شما باشم، و خداوند با وجود اینكه شما این را مكروه داشتید به من عطا كرد.
آگاه باشید كه من حسنبنعلی را به وعدههایی امیدوار ساختم، ولی الآن همه آنها را زیر دو پای خود گذاشتم و به هیچیك از آنها وفا نخواهم كرد!»
در این نظرِ استقلالی، واقعیت بر حول دنیا دور میزند و بس.
ابتلای نوع بشر به دیدگاه استقلالی معاویه نسبت به دنیا
ما نباید بگوییم این مسائل مربوط به معاویه بوده است؛ تكتك ما در تكتك كارهایی كه انجام میدهیم، یا جزء لشكر امام حسن علیهالسّلام هستیم یا جزء لشكر معاویه. منبابمثال وقتی در خیابان با فردی صحبت میكنید، ببینید در آن موقعیت جزء لشكر معاویه هستید یا لشكر امام حسن؛ وقتی در منزل با عیال و فرزندتان برخورد میكنید، ببینید جزء لشكر معاویه هستید یا لشكر امام حسن؛ وقتی در محلّ كار با افرادی كه میآیند و میروند برخورد میكنید و یا وقتیكه با فردی ملاقات دارید، ببینید جزء كدام لشكر هستید و اگر امام مجتبی علیهالسّلام در این موقعیتها بود چه میكرد و به شما چه دستوری میداد.
- الإرشاد، ج ٢، ص ١٤.

