مرتب سازی:
دیدگاه توحیدى اهل ذكر
13كلام امام مجتبی به جُناده، در لزوم تحصیل آمادگی برای مرگ
إستَعِدَّ لِسَفَرِكَ و حَصِّل زادَكَ قَبلَ حُلولِ أجَلِكَ ... و اعمَل لِدُنياكَ كَأنّكَتَعيشُ أبَدًا و اعمَل لآخِرَتِكَ كَأنّكَ تَموتُ غَدًا.1
«ای جُناده، برای سفرت مستعد باش و زاد خود را قبل از حلول اجلت تحصیل بنما! برای دنیای خود چنان اقدام كن كه گویی برای همیشه در آن هستی (شخصی كه بداند برای همیشه در این دنیا میماند، نسبت به كارهایی كه از او فوت شده، ابایی ندارد و میگوید اگر امروز انجام ندادم فردا انجام میدهم) و برای آخرتت چنان عمل كن كه گویی فردا خواهی مُرد.»
عدم امكان بازگشت لحظهای از لحظات ازدسترفته عمر انسان
اگر انسان در نظر بگیرد كه فردا خواهد مُرد، آنوقت نمیگذارد كار خیری را كه باید انجام بدهد حتی یك ثانیه تأخیر بیفتد و همان را هم غنیمت میشمرد. سُلّاك و بزرگان همین یك ثانیه را غنیمت گرفتند و دانستند كه این فرصت ازدسترفته دیگر جایگزین نمیگردد.
صوفی ابنالوقت باشد ای رفیق! *** نیست فردا گفتن از شرط طریق2 در جلسه گذشته عرض شد تصور نكنید این فرصتی را كه خداوند به انسان عطا كرده بیهوده است؛ خداوند در ازای هر ثانیه فرصت در این دنیا، یك حصّه وجودی قرار داده است كه وقتی این حصّه وجودی از بین رفت، دیگر چیزی بهجای آن برنمیگردد. حصّه وجودی لحظه بعد متعلق به بعد است و فردا متعلق به فرداست.
تصور نكنید كه اگر فردا عمل خیری انجام دادید، آن عمل جبرانكننده روز قبل است؛ روز قیامت میگویند: در روز جمعه این عمل خیر را انجام ندادی و از عمل روز شنبه این اثری است كه الآن میبینی، ولی پرونده روز جمعه تو خالی است.
آنوقت است كه دیگر انسان از درون خود میسوزد كه روزها و ساعات را پشتسر گذاشتم؛ در روز شنبه ساعت چهار بعدازظهر میتوانستم این كار خیر را انجام دهم و انجام ندادم و این حصّه وجودی تمام شد!
- كفاية الأثر، ص ٢٢٧.
- مثنوى معنوى، دفتر اول، ص ٥.