
تأثیر تكوینى اذكار الهى
اهميت ذكر و جايگاه آن در سير و سلوك الی اللَه شرح فقره: انی رجل مطلوب و مع ذلك لی أوراد في كل ساعة من آناء اللیل والنهار فلا تشغلني عن وردي 1 در مسألۀ سير و سلوك الي اللَه آن جرياني ميتواند حق باشد و جامع جميع ظهورات جماليّه و جلاليّه حق باشد كه با مشيّت الهي در نظام تكوين تطبيق بيشتري داشته باشد 2 تأثير اوراد و اذكار در سلوك انسان و رشد معنوي و تربيت نفسي او چگونه ميباشد 3 انسان موجودیست متشكّل از روح و مادّه و ارتباط او با قوانين تكوين و نظام احسن خلق در هر دو بُعد جداي از ساير پديدهها و قوانين حاكم بر نظام احسن نمی باشد 4 هر يك از دو بُعد وجودي انسان از روح و بدن براي رشد و تكامل معنوي و مادّي احتياج به تغذيه متناسب با خود را دارد 5 ذكر سخني بسيار حكيمانه از ابن سينا در اهميّت جايگاه علم و طلب آن 6 ذكر حكايتي از ابن سينا مبني بر تأثير نماز شب و بيداري در بين الطلوعين در روح افراد و كيفيت بروز و ظهور خارجي آن 7 شاكله و نظام وجودي انسان به گونهاي است كه بدون تهذيب نفس و انجام مراقبه دسترسي به حقائق عالم وجود و حصول رشد و كمال معنوي براي او امكانپذير نميباشد 8 ذكر حكايتي از مرحوم آيةاللَه بروجردي مبني بر اهميت جايگاه علم و مطالعه در نزد ايشان 9 از جملة اموري كه براي رسيدن انسان به مقام كمال و استجماع ظهورات مختلفة اسماء و صفات جماليه و جلاليه پروردگار ضروري ميباشد پرداختن به اذكار و اوراد ميباشد 10 انجام اذكار و اوراد سبب تلطيف نفس و تجرّد آن شده، زمينه را براي انكشاف حقائق و مظاهر اسماء و صفات پروردگار در وجود انسان محقق ميكند 11 عالم وجود داراي مراتب و مراحل مختلفي بوده و براي رسيدن و گذر از هر يك از اين مراتب تا ادراك مقام ذات پروردگار متعال انسان نيازمند دستورات و اَعمال خاصِ متناسب با هر مرحله ميباشد 12 هر يك از تكاليف عبادي و دستورات ديني داراي اثر و تأثير خاصي بر روي نفس انسان بر اساس اختلاف حالات و كيفيت ارتباط انسان با نظام عالم وجود ميباشد 13 بزرگان و اولياء الهي براي رشد و ترقي سالك اشتغال به اوراد و اذكار را از اهم مسائل در سير و سلوك راه الهي ميدانند 14 مرحوم قاضي رضوان اللَه عليه در خطاب به مرحوم علامه طباطبائي ميفرمايند: اگر دنيا ميخواهي نماز شب بخوان! اگر آخرت ميخواهي نماز شب بخوان!
تأثیر تكوینى اذكار الهى
5حكایت مرحوم آیةاللَه بروجردی در لزوم اهتمام به وقت
شخصی داستانی را از مرحوم آقای بروجردی برای پدرمان نقل میكرد كه من هم گوش میدادم؛ ایشان میگفت:
روزی یكی از وعّاظ معروف طهران كه برای دیدن آقای بروجردی به قم آمده بود، ظاهراً در حجره آیةاللَه مطهری رحمة اللَه علیهما وارد میشود. آن شخص واعظ به منزل آقای بروجردی میرود و ایشان به خادم خود میفرمایند: «بگویید من الآن برای ملاقات مجالی ندارم.»
مرحوم آقای بروجردی بعد از اتمام درس به اتفاق بعضی از اطرافیان خود به حجره مرحوم آقای مطهری میروند كه از این واعظ دیدن كنند؛ وقتی وارد میشوند و متوجه میشوند كه ایشان به طهران مراجعت كرده است، به آقای مطهری میفرمایند: از قول من به ایشان سلام برسانید و بگویید اگر شما یك منبر بسیار مهم در یك موقعیت خاص داشته باشید كه باید برای این منبر در فرصتی كوتاه مطالعه كنید و آنوقت برای شما مهمان بیاید، آیا مطالعه را كنار میگذارید و به صحبت با او میپردازید یا اینكه عذرخواهی میكنید و به این مطلب اهم ترتیب اثر میدهید؟! من در قبال این جمعیت فضلاء و طلاب كه برای درس آمدهاند، چه جوابی باید بدهم؟!
مرحوم آقای مطهری مطلب را به واعظ بازگو میكند و او میگوید: «نهتنها من از جواب ردّ ایشان ناراحت نشدم، بلكه بسیار خوشحال شدم.»
حكایت استفتاء از مرحوم آیةاللَه بروجردی و پاسخ لطیف ایشان در اهمیت وقت فقیه
مرحوم آقای بروجردی بسیار مرد باواقعیت، باتقوا و عالمی بود. روزی بنده در منزل یكی از علمای معروف طهران بودم؛ ایشان بعضی از نوشتجاتش را آورد تا بنده مطالعه كنم. در بین آنها به مسئلهای برخوردم كه در عین تعجب، بسیار مرا خوشحال كرد؛ ایشان از مرحوم آقای بروجردی رضوان اللَه علیه نسبت به یك مسئله وقفی استفتایی كرده بود؛ در جواب فرموده بودند:
این مسئله احتیاج به تأمل بیشتری دارد كه در مراجعه به اهل خِبره و بصیرت در عرف روشن میشود؛ تضییع وقت فقیه به اینگونه استفتائات صحیح نیست.
