اهداف تربیتى امام صادق علیه‏‌السّلام در ارتباط با عنوان بصرى‏

6

اگر امام صادق یك بیرونی و اندرونی درست كند و بیست‌وچهارساعته در بیرونی بنشیند و هركسی را كه در زد راه دهد، واكنش مردمی كه به عقل و رشد كافی نرسیده‌اند و همه آنها دارای موازین منطقی و عقلانی و اخلاقی نیستند، چه خواهد بود؟ وقتی امام صادق علیه‌السّلام در كوچه و خیابان راه می‌رود، چند نفر آن حضرت را می‌شناسند و به ایشان احترام می‌گذارند؟ افكار مردم نسبت به آن حضرت چیست؟ پیغمبر كه از دنیا می‌رود، چند نفر به‌سراغ امیرالمؤمنین علیه‌السّلام می‌آیند؟¹ مردم با امیرالمؤمنین چه برخوردی داشتند و آیا واقعاً امیرالمؤمنین را فهمیده و ادراك كرده بودند؟! مردم این‌گونه هستند.
دست‌نایافتنی جلوه دادن داروی بیماری هیستری، تنها راه درمان آن‌
در بیماری هیستری‌² اختلال اعصاب و روانِ فرد بر بدن او اثر می‌گذارد. از علائم این بیماری این است كه با وجود اینكه قرنیه، شبكیه و عصب بینایی چشم ازنقطه‌نظر فیزیكی كاملًا سالم است، اما بیمار نمی‌بیند؛ لذا پزشكان به چنین بیماری می‌گویند: داروی شما از ریشه گیاهی جنگلی است كه اصلًا در ایران پیدا نمی‌شود و باید دو ماه صبر كنید تا ما آن را با نامه‌نگاری از فلان مملكت دورافتاده غربی تهیه كنیم. پزشك همین‌طور بیمار را بر آن روال طبیعی روانی جلو می‌برد تا اینكه بالاخره بعد از مدت‌ها با هزار منت آن دارو را كه همان آب مقطّر است، از آن كشور می‌آورند و او را می‌خوابانند و كنار پلك چشمش تزریق می‌كنند؛ اما او یك‌دفعه بلند می‌شود و همه چیز را می‌بیند!
اگر از ابتدا به او می‌گفتند این دارو آب مقطّر است، آن را به كناری می‌انداخت و دیگر هیچ دارویی فایده نداشت؛ زیرا قوای مدركه او مغلوب احساسات و تخیلات شده و دیگر نمی‌تواند تصمیم بگیرد. ازآنجاكه مسائل روانی در بهداشت فیزیكی بدن اثر مهمی دارد، لذا درمان را سخت می‌كنند تا اثر خود را بگذارد. ما نیز در مسائل سلوكی و كسب معارف الهی همین‌طور هستیم و اگر مطلبی را آسان به ما بدهند قبول نمی‌كنیم.
1. الإختصاص، ص ٦:
  « عن بُرَيدِ بنِ معاويةَ عن أبى جعفرٍ عليه السّلامُ قال: إرتَدَّ النّاسُ بَعدَ النّبىِّ صلّى اللهُ عليه و آله و سلّمَ إلّا ثلاثةَ نفرٍ: المقدادُ بنُ الأسودِ و أبو ذرٍّ الغِفارىُّ و سلمانُ الفارسىُّ؛ ثُمَّ إنّ النّاسَ عرفوا و لَحِقوا بَعدُ.»
  ترجمه:« پس از پيامبر، همه مسلمين از دين برگشتند جز سه نفر: مقدادبن‌اسود و ابوذر غفارى و سلمان فارسى؛ مدتى بعد از آن مردم حق را شناخته و به آنان ملحق شدند.» (محقق)
2. .HYSTERIA .