
لزوم تهیؤ و آمادگى براى ادراك معارف الهى و حقیقت علم
لزوم تهیّأ وآمادگی افراد برای ادراک معارف الهی ، شرح فقره: فقال يا ابا عبداللَه! ليس العلم بالتعلم انما هو نورٌ... فاطلب اولاّ في نفسك حقيقة العبودية، 1 حضور نفس و طمأنينه در مجالسی كه بعنوان ذكر و در ارتباط با حقائق عرفاني و معارف الهي برگزار ميشود شرط لا يتغيّر و غير قابل اجتناب می باشد. 2 نشستن به حالت سكوت و طمأنينه و بدست آوردن جمعيّت خاطر قبل از اقامۀ نمازها تأثير بسزايي در بدست آوردن حضور قلب و توجه در نمازها دارد. 3 از جمله اشكالاتي كه مرحوم علامه طهراني به اقامة نماز جمعه می گرفتند سخنراني افراد قبل از خواندن خطبهها بوده است. 4 ذكر برخي از شرائط خطيب نماز جمعه و كيفيّت مطالبي كه در نماز جمعه بايد به استحضار مردم برساند. 5 ذكر حكايتي بسيار دقيق و آموزنده از مرحوم سيد مهدي بحرالعلوم مبني بر عملكرد مرحوم سيد در مراعات و رعايت احوال اشخاص. 6 ذكر دو دستوري كه مرحوم قاضي براي سالكان راه الهي انجام آنرا مفید و مغتنم ميشمرند. 7 كيفيت امتثال اوامر و نواهي پروردگار توسط ملائكه بر طبق آيه شريفه و يفعلون ما يؤمرون 8 كيفيت عملكرد ملائكه و تصرّفات ايشان همه نشأت گرفته از وجود حالت طمأنينه و سكونت و عبوديّت ايشان ميباشد و سنخيت وجودي شياطين و تصرفات ايشان همه بر اساس اضطرابات و تشويشات و ناآراميها ميباشد. 9 داشتن حضور قلب و توجه و حالت طمأنينه در هنگام تلقّي و دريافت مطالب اولياء الهي سبب نفوذ و تأثير چشمگير آنها در قلب و جان افراد ميشود. 10 تأكيد فراوان آيات قرآن بر عدم پيروي و متابعت افراد از گمان و ظن. 11 يكي از مهمترين مسائل سلوكي اين است كه افراد مبناء وپايۀ همۀاعمال خويش و تعاملات خود با ديگران را بر اساس علم و يقين قرار دهند. 12 با وجود كثرت علوم متداوله در دنيا و كوتاهي مدت عمر ،علم نافعي كه سعادت دنيا و آخرت انسان را فراهم ميكند چه علمي ميباشد. 13 بر اساس فرمايش پيامبر اكرم صلي اللَه عليه و آله و سلم علم نافع، علم معرفة اللَه و معرفت دين و معرفت افعال ميباشد. 14 ارزش و شرافت و افضليت علوم الهي منافي با ضرورت و نياز فراگيري و آموختن علوم متداوله در بالاترين حد ممكن نميباشد.
لزوم تهیؤ و آمادگى براى ادراك معارف الهى و حقیقت علم
12ما در ظلمت بهسر میبریم و «از بد حادثه اینجا به پناه آمدهایم» اما امیدواریم كه خداوند توفیق علم و یقین و عمل و شكر بر یقین را به ما عنایت كند، و خودش در همهحال مباشر قلب ما باشد، و دست ما را از دامان اولیاء كوتاه مكند، و آنی ما را از صراط و مسیر اولیاء دین منحرف مگرداند.
اللَهم صلّ علَی محمد و آل محمد
مرحوم آقا میفرمودند: در ارتباط مرحوم سید محمدمهدی بحرالعلوم1 با حضرت بقیةاللَه أرواحنا فداه اصلًا جای شك و شبههای نبود و بزرگانی مثل میرزای قمی با تحتالحنك عمامهشان غبار نعلین او را پاك میكردند. او در ملاقاتی با حضرت، مورد عنایت واقع و پس از آن بحرالعلوم شد. بهخاطر همین عنایت، دین را فهمیده و شناخته بود و فهمش نسبت به معارف باز شده بود. میكائیل و جبرائیل و بالاتر و هر ذرهای از ذرات عالم وجود، هركس هرچه دارد از طُفیل عنایت امام زمان است و در آن شكی نیست؛ منتها بعضی بُروز و ظهور دارند و بعضی ندارند.
مرحوم سید محمدمهدی بحرالعلوم، از بزرگان و مفاخر شیعه و مرد بسیار بزرگی بود، طوریكه قاطبه اهل كتاب از یهود، نصاری، مجوس، شیعه و سنی ایشان را قبول داشتند؛ با نصاری یا یهود كه بحث میكرد، برای آنها از حفظ انجیل یا تورات میخواند و تعداد زیادی از نصاری و یهود بهواسطه ایشان شیعه شدند و همه اینها از موهبت و عنایت حضرت به ایشان پیدا شده است.
مرحوم آقا میفرمودند: ایشان شبها از نجف به كوفه میآمد و نماز مغرب و عشاء را در مسجد كوفه میخواند. همه علمای نجف، بزرگان، مراجع آن زمان و مجتهدین، بعد از ظهر پیاده به كوفه میآمدند و بعد از نماز برمیگشتند و صف نماز ایشان خیلی باابهت بود.
مسجد كوفه خادم بیسوادی داشت كه خیلی به ایشان علاقهمند بود و از روی عشق و صفا و محبتی كه به مرحوم سید داشت، یك ساعت تلاش میكرد و قلیانی آماده میكرد تا سید بكشد و خستگی از تن این خادم و نیز سید بیرون میرفت؛ او هم متوجه قضیه بود كه مرحوم سید با بقیه فرق دارد.2
- صاحب رساله بحرالعلوم كه مرحوم آقا هم بر آن تحشيه دارند.
- آن موقع رسم بود و نظر ايشان هم بر عدم اشكال بود. شايد ايشان ضررى نمىديد يا اينكه اين مقدار را مُخلّ و منافى با حكم شرعى نمىدانست.
